Het seizoen zit er weer op. Het druppelt nog een beetje door met de Franse gasten die net als iedereen nog niet echt aan de winter willen denken en nog genieten van de laatste mooie dagen. We hebben onze vakantie er weer op zitten en het lijstje het onderhoudsklussen is lang genoeg om de winter door te komen.
Verder hebben we weer tijd voor elkaar. Meer en meer beginnen Cédric en ik het Franse leven te waarderen.
Vroeger werd ik al moe bij de gedachte dat ik appels, kweeperen en kastanjes zou moeten verwerken tot jam, compôte, fruitgelei en fruitsnoepjes. Ik vond het wel erg leuk om te proeven en schaamde me eigenlijk tegelijkertijd dat ik het zelf te veel werk vond. Het plezier van iets zelf maken zag ik niet.
Maar afgelopen oktober heb ik me uitgeleefd en het zelf allemaal gemaakt. En het was reuzeleuk om te doen! Thierry keek heel verbaasd en wist niet wat hem overkwam. Ik die normaal gesproken niks doe, maakte direct de meest arbeidsintensieve ‘crème de marrons’ zoete moes van kastanjes. Van de buren kregen we kweeperen en daar heb ik vruchtengelei van gemaakt. Een ongelofelijk karwei, maar een delicatesse volgens de Fransman. Het is waar, het is lekker, en manlief vindt het geweldig. De voorraad kweepeer was zo groot dat ik ook maar direct de hier overbekende pâte de coing, kweepeerfruitsnoepjes (wij noemden die vroeger omasnoepjes), heb gemaakt.
Mijn laatste projectje is kastanjelikeur, die staat nu te trekken. Cédric begint ook steeds meer op een klein fransman te lijken. Zijn boterham met kaas s’ochtends is vervangen voor stokbrood met nutella en tussen de middag eet hij graag warm. Verder is hij altijd in voor een éclair au chocola (langwerpig soesje gevuld met banketbakkersroom en een laagje chocoaldeglazuur).

De buurvrouw belde om te vragen of we aanstaande dinsdag bij haar op de lunch komen. Dat telefoongesprek verliep geheel op z’n frans. Ik nam op met de gebruikelijke “Allo?”, waarop de buurvrouw antwoordde “Bonjour, c’est Gerti?”, “Non, c’est Ellen”, was daarop mijn reactie. Nu hoorde ik meteen aan haar stem dat het onze buurvrouw Paule was, maar anders had ik dus ofwel ook moeten gaan raden wie ik aan de andere kant van de lijn had, ofwel direct moeten vragen “c’est qui? ” Omslachtig toch? Nog niemand heeft mij kunnen uitleggen wat het voordeel van dit franse systeem is en waarom men op deze manier met elkaar telefoneert.
Ik vind de Nederlandse wijze heel wat duidelijker en efficiënter: meteen je naam zeggen als je de telefoon opneemt, dan weet iedereen waar ie aan toe is. Enfin, dat de Nederlanders zo’n beetje uitblinken in efficiëntie, dat is al meerdere keren in deze column naar voren gekomen.Van de franse wijze van telefoneren word ik eerlijk gezegd ook wel een beetje baldadig, misschien wel omdat zo’n gesprek lijkt op een scène uit de tv-serie Allo, allo (die overigens in Frankrijk helemaal niet aansloeg. Naar het schijnt omdat men het vreemde franse accent niet herkende…). Zo van: "Allo, allo, it is I, Helga".
Zo belde ik een keer onze huisarts op om een afspraak te maken die, gewoonte getrouw, opnam met “allo?”. In plaats van het gebruikelijk “Bonjour”, reageerde ik per ongeluk met een “allo?” retour, als een soort echo dus. Vervolgens kon ik nog net mijn lach onderdrukken, maar schoot me toch even dat mopje in gedachte waarbij twee Chinezen elkaar bellen en de één opneemt met “Hallo, met wie?”, waarop de ander reageert met “Ha wie, met Lo”.
Mogelijk voordeel van dit telefoon-gedrag zou natuurlijk kunnen zijn dat je je voor kunt doen als iemand anders op het moment dat je een stem aan de andere kant van de lijn hoort die je niet wilt spreken, maar dan moet je ten eerste dus wel die stem herkennen en ten tweede snel en adrem kunnen reageren.
Ik zal het dinsdag tijdens de lunch nog even aan de franse genodigden voorleggen, wie weet zit er toch een bepaalde logica achter.

Het hoogseizoen is weer bijna achter de rug en we kunnen nu al terug kijken op een hele geslaagde zomer: volgeboekt, over het algemeen heel mooi weer en –last but not least- hele leuke gasten!
Veel van die gasten lieten ook Nederlandse bladen achter, die altijd erg welkom zijn, aangezien wij die hier niet kunnen kopen. Opvallend is dat bijna ieder blad wel een artikel aan het begrip “mindfulness” wijdt. Kennelijk krijgt men steeds meer behoefte aan het “leven in het moment”, zoals men beoogt door het beoefenen van mindfulness. Hoewel de oorsprong van het beoefenen van mindfulness (volgens Wikipedia) in het Boeddhisme ligt en uit het Verre Oosten stamt, zou het naar mijn idee best eens door de Auvergnanen uitgevonden kunnen zijn. Als geen ander verstaan zij de kunst van het leven in het moment!
Zo moest ik laatst bijvoorbeeld de butagasfles wisselen (wij kennen hier namelijk geen “stadsgas” zoals in Nederland, maar koken dus op butagas). Deze flessen kunnen bij vrijwel ieder pompstation worden ingeruild wanneer ze leeg zijn. Toen ik aan kwam rijden en zag dat er niemand voor het hokje stond, dacht ik even geluk te hebben: dit werd een makkie, ik zou binnen no time klaar zijn! Verheugd stapte ik uit en begroette de mederwerkster, die over een schriftje voorover gebogen zat, enthousiast met een “bonjour madame!” Hoewel ze me terug groette, bleef ze stug naar het schriftje kijken en cijfertjes noteren.
Zo’n zes jaar geleden zou ik wellicht nog verwacht hebben dat ze onmiddellijk het schriftje ter zijde zou schuiven om mij te helpen, maar inmiddels weet ik beter, dus bleef ik heel geduldig staan wachten. Na een minuut of drie, vier vond ik echter dat ik genoeg mijn best had gedaan en besloot uiterst vriendelijk en beleefd te vragen: “Excusez-moi madame, je voudrais de changer ma bouteille de gaz, si possible, s’il vous plaît”? “Un instant”, was alles wat ze terug zei, haar ogen steevast op het schriftje gericht. Het enige wat ze hoefde te doen was mij een sleutel te overhandigen, waarmee ik zelf het hekwerk zou kunnen openen waar een nieuwe fles achter lag, vervolgens zou ik mijn lege fles terug plaatsen, het hekwerk dichtmaken (de sleutel blijft er gewoon inzitten, zodat men weet waar de lege flessen liggen) en bij de mevrouw in het hokje betalen, hoe moeilijk kon het zijn? Zou ze nu echt die 2 of 3 seconde niet kunnen missen om dat sleuteltje onder het loket door te schuiven, bedacht ik me geïrriteerd?
Met de artikelen uit de Nederlandse bladen nog vers in mijn hoofd, bedacht ik mij dat ik me vooral niet op moest winden en dat deze mevrouw kennelijk de kunst van het mindfulnessen prima verstond: ze liet zich door niets en niemand van haar schriftje afleiden, ondanks een lange geïrriteerde Nederlander voor haar hokje, die nu ook nog ongeduldig van haar rechter op haar linker been ging staan wiebelen. Nederlanders mogen dan misschien niet zo goed zijn in het ontspannen, maar wij zijn daarentegen wel heel goed in het multitasken: iets waar men hier nog wel wat van zou kunnen leren!
Uiteindelijk duurde het bijna een kwartier voordat ik het felbegeerde sleuteltje toegeschoven kreeg en waren er precies 27 minuten verstreken tussen de tijd van aankomst en wegrijden! Mindfulness zou moeten leiden tot innerlijke kalmte en rust, nou het was mij duidelijk dat ik –ondanks het feit dat ik al die tijd “in het nu was geweest”- verre van dat stond. De mevrouw in het hokje was er zo te zien heel wat beter in.
Ik las zojuist, in hetzelfde stukje op Wikipedia, dat de Vietnamese monnik Thich Nhat Hanh, die mensen trainde in mindfulness, verbannen is naar Frankrijk. Het zou me niets verbazen als hij in de Auvergne zou wonen….

Het kan soms verkeren in bed and breakfast Bo Temps. Zo ben je heerlijk aan het werk voor een groep en zwaai je ze uit na een fantastisch weekend waarin alles meezat en zo gaan er wat dingen mis.
´s Ochtends begaf de peperdure stofzuiger het. Zo maar ineens dood. Ik gooide het ding terug de garage in en besloot er later naar te kijken.
Op maandagmiddag arriveerde Canadees Rick voor een aantal dagen Ardennen. Ik zat gezellig met hem te kletsen in onze geheel gerenoveerde loungehoek buiten. Vanuit mijn ooghoeken zag ik ineens een gigantische plensbui naderen. Het duurde dan ook niet lang voordat die alles losliet, precies boven ons huis. Geen nood: onze loungehoek is helemaal waterdicht en het was een mooi gezicht.
Totdat ik Eveline hoorde roepen dat ik moest komen. Ik rende de loungehoek uit en zag vanuit mijn ooghoeken dat de dakgoot verstopt zat. Boven de deuren van de ontbijtruimte klaterde een waterval naar beneden. Toen ik de ontbijtruimte via ons privé-huis inliep zag ik meteen het probleem: Het water van buiten liep onder de deuren de ontbijtruimte binnen. Het water stond al halverwege de ruimte. Eveline was met de kinderen een soort van dijk aan het maken met handdoeken om te redden wat er te redden viel. Blijft toch typisch Nederlands: bij water meteen een dijk willen bouwen. iets wat nu wel goed van pas kwam.
Ik rende terug de gang in, trok mijn laarzen aan, pakte een paraplu en dook naar buiten. Bij de buitendeuren zag ik dat het afvoerputje ook verstopt zat. Ik trok het open en binnen een paar seconden was het water weg. Zeiknat liep ik terug naar binnen. Gelukkig, dat probleem was opgelost.
Onze jongste zoon besloot om te helpen met het schoonmaken van de ontbijtruimte. Met een zwabber probeerde hij het water weg te krijgen. Ondertussen vertelde ik Rick dat we zo'n rustig weekend achter de rug hadden. Ik hoorde een klap uit de ontbijtruimte, waarna zoon Tom binnenstormde met de mededeling dat Ben op de grond lag en dat er bloed was.
Ben lag inderdaad op de grond en er was bloed. Hij was uitgegleden en hard op zijn kin gevallen. Ik maakte de wond wat schoon en zag meteen de eindconclusie: dat wordt een retourtje huisarts en een paar flinke hechtingen. Canadees Rick bleek politieagent te zijn met flink wat EHBO papieren en hij verbond de wond. Even later werd Ben afgevoerd naar de huisartsenpost in Fanzel, kreeg daar twee hechtingen en een aai over zijn bol. Het zou later een stoer litteken achterlaten, zo fluisterde de vrouwelijke huisarts hem in zijn oor. een litteken wat de meiden vast interessant zouden vinden. Garantie voor de toekomst zeg maar.
De ontbijtruimte werd gedweild, de dakgoot ontstopt en zo keerde de rust weer terug in huize Bo Temps.

Afgelopen oktober was oorlogsveteraan Bob F. Kauffman opnieuw op bezoek in deze regio. Deze keer met zoon, dochter en schoondochter.
Een warm weerzien met deze krasse knar van 83 jaar was volop ingepland.
Omdat de tijd ook deze keer weer veel te kort was, hadden we wat activiteiten ingepland. Een bezoek aan de school van Grandmenil, alsmede de kerk (waar Kauffman in december 1944 zijn bazooka op los liet om een scherpschutter uit te schakelen) en het bezichtigen van talloze plaatsen waar hij tijdens de slag om de Ardennen was geweest.
Wat treffend aan Kauffman is, is dat hij hartstochtelijk kan vertellen over zijn avonturen, zonder daar heel emotioneel over te worden. Hij kan gepaste afstand nemen van zijn traumatische ervaringen.
Tijdens een van de autoritjes, op weg naar La Gleize, vroeg ik hem wat hem steeds terugtrok naar de Ardennen. Hij keek mijmerend uit het raam. "Weet je", zei hij, "het is steeds een poging wagen om het allemaal een plek te geven. En ik wil dat mijn kinderen en kleinkinderen een plaats hebben waar ook zij altijd terecht kunnen. Mijn vrienden mogen ook hun vrienden worden." Prachtig gezegd, vond ik.
In en om La Gleize bezochten we mensen die hij kende en niet kende. Overal belde hij aan. Als hij een huis zag wat hij herkende klopte hij op de deur en sprak met de mensen. Een mooi gezicht.
Al die tijd rende ik achter hem aan, volgepakt met videocamera, fototoestel, drinken en kaarten. Kauffman liet er geen gras over groeien: het tempo lag moordend hoog en vaak had ik moeite om hem bij te houden. Come on Bob, riep hij dan.
Mijn talenknobbel raakte meerdere malen verstoord als ik moest vertalen naar het Frans, Engels en Duits. 's Avonds tijdens het eten brabbelde ik dan ook vier talen door elkaar tegen mijn kinderen.
En op een dag stond ik zomaar ineens in het winkelcentrum Schmiede in Luxembourg. Kauffman moest een kammetje hebben en wilde zijn kinderen laten shoppen. In de oververlichte hal zag Kauffman er breekbaar uit. Bewegend tussen de mensen op zoek naar het ding, was hij ineens veteraan af. Het was een oude man in een winkel. Het beeld trof me en ik maakte een foto: Kauffman, oorlogsveteraan, in de Hema. Een prachtig beeld.
Kauffman rende daarna weer door: van Ottré naar Bihain, van Grandmenil naar Baneux. Hij vertelde het een na het andere verhaal. Het duizelde me en gelukkig kon ik het gros opnemen met de camera.
En passant liet hij me een huis zien waar hij 16 Duitse krijgsgevangenen had gemaakt. Kauffman keek me langdurig aan en zei: "Ik heb dat niet verteld in mijn boek. Het leek me zo ongeloofwaardig."
Kauffman, de veteraan. Kauffman de oude wijze. Een bijzondere ontmoeting, die ik niet zal vergeten. Ook deze keer deed het afscheid nemen zeer en niet alleen bij mij. Ook Eveline slikte toen we afscheid namen. Op zijn leeftijd is afscheid nemen gevaarlijk zijn. Het kan zomaar de laatste keer zijn.

Ooit had ik bij vrienden van ons geocaching ontdekt; schatzoeken met een GPS. Je krijgt de coördinaten van de plek waar de cache verstopt is en je gaat op zoek. Het leek mij een leuke manier om Cédric, die inmiddels 13 jaar is, enthousiast te maken voor een wandeling. Tenslotte is het ook een puber geworden met de daarbij behorende gebruiksaanwijzing (Alhoewel ik wel eerlijk moet toegeven dat we het zo slecht nog niet getroffen hebben).
Maar goed geocaching dus. Inmiddels is deze hobby een beetje uit de hand gelopen en kunnen (met name Franse) gasten bij ons een geocaching-arrangement boeken. De toeristische afdeling van het departement is heel actief in de promotie van dit arrangement wat geleid heeft tot de vraag van de Franse regionale televisie Rhône-Alpes TV of ze een reportage mochten maken. Heel leuk natuurlijk die gratis reclame, alhoewel Thierry daar in eerste instantie heel anders over dacht (‘Ik wil niet in beeld!'). En ik vond het heel eng dat het in het Frans moest.
Uiteindelijk stonden we afgelopen woensdag opnames te maken. En dat viel inderdaad nog niet mee. De cameraman was een Pietje precies, dus hand zus, hoofd zo. En als ik er dan eindelijk klaar voor was, geconcentreerd op mijn tekst, verdween ineens de zon achter een wolk en moest ik weer wachten. We zijn een dik uur bezig geweest met een interview van 5 korte vragen. En dat zittend in het zonnetje met een zwart vestje aan, zodat de microfoon niet zou opvallen. U begrijpt ik had het warm ! De cameraman had het duidelijk zwaar met mij, want na door het interview te zijn geploeterd, waren er wallen onder zijn ogen verschenen. Die overigens even later weer snel verdwenen toen hij genoot van de mooie opnames die hij kon maken van het huis. Tja helaas dat is fotogenieker dan ik.
Thierry vond overigens alles ineens bijzonder leuk. Richtte met plezier de keuken in voor een paar camerashots waarbij een ei moest worden gebroken; wat zes keer over moest, omdat die verse eieren van ons niet makkelijk mooi breken. Verder schoffelde hij vrolijk in de moestuin. Ja hij wel, want hij hoefde niks te zeggen, op de achtergrond zou mijn stem te horen zijn!
Nu slaat de onzekerheid toe, deed ik het wel goed genoeg, en is het afwachten op het resultaat…….. We laten het weten als de uitzending online staat!

Vorige week zijn we er even een weekje tussen uit geweest in eigen land, om tussen het winter- en zomerseizoen door de accu weer op te laden. De reis ging, voor inmiddels de vierde keer, naar de Languedoc; vanwege de goede weersvoorspellingen, de mooie omgeving, lekkere wijnen, omdat het de vorige keren goed was bevallen en omdat we daar inmiddels een aantal zeer goede restaurantjes kennen….
We kwamen zaterdag achter in de middag aan met inderdaad schitterend weer: zon, blauwe lucht en rond de 30 graden. Nog even een heerlijk koud pilsje op een terrasje gedronken en toen door naar het vakantiehuis, waar we al eerder waren geweest, dus bekend terein voor ons. We hadden slechts enkele boodschappen meegenomen, want wisten dat er in de plaats van verblijf een pizzeria zat waar we zaterdagavond pizza af konden halen. Zondagmiddag zouden we uitgebreid gaan lunchen in ons favoriete restaurant en maandag konden we dan boodschappen gaan doen. Op weg naar het vakantiehuis waren we meteen even langs de pizzeria gereden om te kijken hoe laat hij open zou zijn, maar helaas troffen we nergens een bordje met openingstijden (wat overigens vaak het geval is in Frankrijk). Het terras stond wel buiten, dus om half zeven dachten we best kans te maken dat de eigenaar aanwezig zou zijn. Dat bleek echter, na tien minuten lopen, niet het geval. Gelukkig hing er wel een telefoonnummer op het raam, zo zag ik na uitvoerige inspectie. Zoals gebruikelijk had ik echter mijn mobiele telefoon niet bij me, noch een pen en papier. Het telefoonnummer in gedachte herhalend, ben ik weer teruggelopen naar het huis en heb meteen gebeld: antwoordapparaat waarop de eigenaar vermeldde ’s middags en ’s avonds open te zijn, maar geen tijden noemde.
Tien minuten nadat ik een boodschap had ingesproken, werd ik gelukkig teruggebeld: de eigenaar was vanaf nu aanwezig, dus ik kon gelukkig drie heerlijke pizzas ophalen.
De volgende ochtend lekker naar de markt geweest in een plaatsje op ca. twintig minuten rijden van ons vandaan. Precies om twaalf uur doorgereden naar ons lievelingsrestaurant, waar we al vaak heerlijk hebben gegeten en altijd een praatje met de ober en de chef/eigenaar maken. Rond half één kwamen we daar aan; hier hadden we al de hele week voor de vakantie naar uitgekeken…. Op het terras had zich een aardig groepje mensen, dat bij elkaar hoorde, verzameld. Toen wij vrolijk en enthousiast de ober benaderde en vroegen of hij een tafeltje voor drie had, antwoordde hij doodleuk dat ze geen klanten meer aannamen vanwege de aanwezige groep. Die groep nam hooguit één derde van het terras in beslag, waardoor er buiten nog voldoende plaats was en binnen was het zelfs helemaal leeg. We waren met stomheid geslagen dat we zo makkelijk werden afgewezen; wij als “vaste klant” terwijl we slechts met z’n drieën waren en er nog volop plaats was (je zou toch denken dat een restaurant ook met volle bezetting zou moeten kunnen draaien). Achteraf gezien zijn we doordat we zo overrompeld werden helemaal vergeten naar de chef/eigenaar te vragen, mogelijk dat die ons wel had toegelaten….
Enfin, dan maar naar restaurant nummer twee op ons lijstje, een klein half uurtje rijden vanaf het eerste restaurant, waardoor we er om 13.00 uur konden zijn (de keuken is in Frankrijk gewoonlijk tussen twaalf en twee open). Iets na de helft van onze rit naar het volgende restaurant bleek er een wegomlegging te zijn. Na ruim twintig minuten op hele smalle weggetjes door de bergen in the middle of nowhere te hebben gereden, begonnen we erg aan de betrouwbaarheid van de wegomlegging te twijfelen, bovendien zat er amper nog benzine in de tank, hadden we geen kaart van het gebied bij ons en was het al over enen. We besloten om terug te rijden en een andere route te nemen, die we kenden.
Om tien over half twee kwamen we bij het tweede restaurant aan, in principe dus twintig minuten voor de keuken zou sluiten. Maar ook hier werden we, terwijl we ook in dit restaurant reeds meerdere keren hadden gegeten, niet toegelaten: te laat werd als reden opgegeven. Uitleg over de wegomlegging,mocht niet baten, noch ons verhaal dat we voor vandaag geen eten in huis hadden, al bijna twee uur aan het rijden waren om een hapje te eten en pas vanaf zeven uur ’s avonds weer een nieuwe mogelijkheid zou komen om naar een restaurant te gaan….
Om drie uur waren we weer bij het vakantiehuis en aten ons laatste stukje brood op. Die avond dan maar weer naar de pizzeria in het dorp, maar dan wilden we wel iets anders dan pizza. Bleek ook dat niet te kunnen: ja er stond wel van alles op de kaart, zoals een maaltijdsalade die wij wilden hebben, maar die kon alleen op het terras worden gegeten en niet worden meegenomen. Hoe moeilijk kan het zijn, vraag je je dan af, om een salade in een bak of voor mijn part in een kartonnen doos te doen? Dan dus toch maar weer een “soort” pizza, die wel mocht worden meegegeven.
Donderdagavond zouden we naar restaurant nummer drie gaan. We hadden keurig van te voren gebeld en gereserveerd, waren bekend in de omgeving en wisten hoe lang we er over zouden rijden, waardoor we van te voren nog wat boodschapjes onderweg konden doen. Volgens onze timing zouden we ongeveer tien voor zeven arriveren, tien minuten vroeger dan afgesproken, ware het niet dat op één km afstand van het restaurant de brug versperd was en er weer een wegomlegging was, waardoor we over half acht arriveerden (gelukkig hadden we nu wel een mobiele telefoon bij ons en het restaurant gebeld om door te geven dat we later zouden komen, maar we hadden geen idee hoeveel later natuurlijk en zagen ons zelf alweer aan een broodje zitten die avond).
Uiteindelijk hebben we op vrijdag de week nog goed en vlekkeloos af kunnen sluiten door bij restaurant nummer één tijdig te reserveren, geen wegomleggingen gehad, geen groepen die gereserveerd hadden, maar wel schitterend weer, een heerlijke drie-gangen menu en een allervriendelijkste ober en chef/eigenaar.

Als je een lange tijd niet meer in Nederland bent geweest (in ons geval enkele jaren), is het best verrassend om dingen die we vroeger normaal vonden nu heel opvallend te vinden.
Zo vond ik boodschappen doen – toen ik nog in Nederland woonde - niet echt een leuk tijdverdrijf; ik probeerde altijd zo efficiënt mogelijk mijn boodschappenlijstje af te werken en ging dan zo snel mogelijk door naar de kassa. Op vakanties in het buitenland, met name Frankrijk, was dat heel anders. In Frankrijk hadden ze altijd van die enorme supermarkten, waar het personeel zich vaak op rolschaatsen verplaatste. Ook hadden ze hele andere artikelen dan die je thuis gewend was, waardoor ik heel gretig werd en allerlei lekkere dingetjes insloeg.
Grappig genoeg gebeurde tijdens ons verblijf in Nederland nu het omgekeerde; overal waar we keken zagen we dingen waar we trek in kregen, we vonden de supermarkt mooi gestyled en verlicht en alles zag er keurig verzorgd uit; boodschappen doen was opeens wel leuk! En ook andere gewoonten en dingen vielen ons nu positief op, terwijl we daar vroeger nooit zo bij stil hadden gestaan. Het aanbod van een kop koffie bijvoorbeeld. Niks is lekkerder dan, na een uur of langer in de auto te hebben gezeten, meteen een kop koffie aangeboden te krijgen! Sterker nog, vaak kregen we ook nog de keuze tussen koffie, cappuccino of espresso, terwijl je in Frankrijk nooit bij (zakelijke) afspraken iets aangeboden krijgt, zelfs niet als je meer dan een uur hebt gereden en een gesprek van zo’n twee uur hebt.
Wat ook heel opvallend was, was de mate waarin alles verzorgd is: bijna overal waar je komt zijn de straten strak geplaveid, tuinen liggen er keurig onderhouden bij, huizen zien er van buiten spik en span en goed in de verf gezet uit en binnen is het over het algemeen allemaal vrij nieuw, schoon en opgeruimd. Wat een verschil met wat wij nu in Frankrijk gewend zijn!
Ook viel het ons op dat de winkels in de stad er zo gelikt en luxe uitzien en je op elk willekeurig moment van de dag verschillende versnaperingen kunt kopen. In Frankrijk kan je tussen twaalf en twee overal eten en heb je keuze genoeg, ook uit gebak, wat hier als dessert wordt gegeten, maar voor die tijd en vanaf twee tot een uur of zeven ‘s avonds, hoef je nergens aan te komen om een hapje te eten en een gebakje bij de koffie kent men helaas ook niet. Die warme lunch die we hier in Frankrijk gebruiken, misten we dan wel weer een beetje in Nederland, want uitgebreid de tijd nemen voor de lunch (één tot twee uur) is in Nederland natuurlijk zeer ongebruikelijk, terwijl het toch lekker je dag breekt.
Ook jammer dat het bij steden vaak moeilijk is een plekje voor de auto te vinden en dat je bovendien vrijwel overal betaald moet parkeren, zelfs om je boodschappen te doen! Hoe makkelijk is dat hier; alleen als je in hartje Clermont-Ferrand wilt parkeren, dan moet je betalen, maar de Fransen spreken er al schande van dat dat één euro vijftig per uur kost, overigens zijn er hele gedeeltes van de stad waar je niet hoeft te betalen.
En dan de drukte en files op de wegen natuurlijk; hoewel we niet anders verwacht hadden, waren we het toch erg snel zat om in de file te staan: zonde van de tijd! Ach ja, Cruijff blijft gelijk houden: ”elk voordeel heb z’n nadeel” en er bestaat natuurlijk geen land op aarde waar alles alleen maar mooi en goed is, maar als je het voorrecht hebt dat je het beste van twee werelden (in dit geval Frankrijk en Nederland) kunt combineren en het positieve blijft zien, dan kan het leven erg aangenaam zijn!

Tijdens mijn opleiding voor het Speciaal Onderwijs werd ons het “tante Agaath-effect” uitgelegd. Tante Agaath is een verre tante van de familie, die zelden langs komt. Daardoor vallen haar, wanneer ze dan eindelijk de familie op komt zoeken, dingen op die de rest van de familie als “normaal” is gaan beschouwen (dit komt door “het gekookte kikker syndroom*”). Dit kan zowel in positieve als negatieve zin zijn.
Tijdens ons verblijf in Nederland, nu een kleine maand geleden, ging voor ons duidelijk het “tante Agaath-effect” op aangezien we respectievelijk 2,5 en 4,5 jaar niet meer in Nederland waren geweest. En het moet gezegd: tante Agaath was zeer positief en trots over wat zij in Nederland aantrof!
Dat werd nog versterkt door de ervaringen in België. De wegen waren zeer slecht van kwaliteit. Wellicht dat men daarom in België in verhouding tot Frankrijk zoveel stationwagons en SUV’s rijdt: een auto in het formaat van een Smart verdwijnt er al gauw in de grote gaten, enorm veel dikke ribbels in het wegdek waardoor de extra ruimte boven ons hoofd volledig nodig bleek te zijn en soms zelfs afbrokkelend wegdek. Wij konden nergens ontdekken wat nu eigenlijk de maximaal getolereerde snelheid was, terwijl er wel meerdere keren een bord met “pas op u bevindt zich in de risicozone”, vergezeld van een icoontje met een flitspaal stond. Maar vanaf welke snelheid lopen wij het risico geflitst te worden, vroegen wij ons - onbeantwoord - af? Of is het flitsen in België niet gerelateerd aan een snelheidsovertreding? Daarbij stonden de afslagen of helemaal niet aangegeven of pas in de bocht van de betreffende afslag, zodat het bijna onmogelijk werd om nog op tijd uit te voegen, zeker als je dan ook nog de hiaten in het wegdek wilt omzeilen. En tot slot, was men al bang dat je de afslag toch had gezien, dan heeft men dat risico - letterlijk - nog verkleind door bijvoorbeeld het woord Gand (Belgisch voor Gent) zo klein op de interlinie tussen twee boven elkaar staande plaatsnamen te proppen, dat een gemiddelde chauffeur drie keer moet kijken om het één keer te zien.
Maar dan Nederland: gelijk bij binnenkomst is het ons duidelijk dat we niet harder mogen rijden dan honderd kilometer per uur. Zouden we de grote borden aan weerskanten van de weg onverhoopt hebben gemist, dan worden we er door de hectometerpaaltjes per afgelegde kilometer tien keer aan herinnerd. Op het stukje van de hondervijftig kilometer die we die avond nog naar ons logeeradres moesten rijden werden wij dus zo’n vijftienhonderd keer aan de maximale snelheid herinnerd, waardoor zelfs een nachtblinde blondine feilloos weet op welk wegnummer zij zich bevindt en hoe hard ze mag rijden. Ook werd er veelvuldig aangegeven dat er eventueel geflitst zou kunnen worden (gelukkig nu wel met vermelding van de toegestane snelheid). Gezien de hoeveelheid duidelijk aanwezige flitspalen (bijvoorbeeld op het traject Tilburg-Vught) leek het wel een beetje op een pleonasme. Mocht Rijkswaterstaat de komende jaren nog willen bezuinigen, dan zou men bijvoorbeeld voor slechts één bord bij binnenkomst van Nederland kunnen kiezen met daarop een tekst in de geest van “u nadert risicovol flitsgebied”. De toereikende verlichting op zowel de wegen als de bebording – die overigens zeer duidelijk en strategisch goed is opgesteld - werd door ons zeer op prijs gesteld, alsmede het strak aangelegde asfalt met duidelijk zichtbare markering. Kortom, wij werden bij binnenkomst in Nederland blij verrast en dit gevoel zou alleen nog maar sterker worden, waarover in de volgende column meer.

* Stop een kikker in een pan kokend water en hij weet niet hoe snel hij er weer uit moet komen. Zet je echter een kikker in een pan koud water op een laag vuurtje dan blijft het zitten tot hij dood is gekookt. (probeer dit echter niet thuis, noch ergens anders, maar neem het gewoon aan!)

Boer zoekt vrouw heeft zijn climax weer bereikt en elke boer heeft gekozen. Voor het eerst heb ik een paar afleveringen gekeken. Ik was toch wel nieuwschierig naar het programma dat zoveel kijkers trekt. Heerlijk die Hollandse kneuterigheid, delftsblauw, gehaktballen, blozende gezichten door weer en wind gevormd en niet te vergeten die enorme handen!
Hier bestaat het programma ook en heet ‘l’amour est dans le pré’ (= wei). Het imago van de Franse boer sluit wel een beetje aan bij die van de Nederlandse, op één ding na: het eten ! Buurman boer Hugue lunchte van de week als volgt: gepofte aardappels met een klein klontje echte boter en zwarte truffel met daarbij een restje rosé champagne. Hij had Thierry gebeld om mee te komen genieten. Dat genieten van eten is toch echt heel bijzonder bij de Fransen.
Ik was die dag met een aantal andere wandelaars een wandeling van 6 uur gaan maken over besneeuwde bergtoppen. Ben ik zelf gewend om met tijdens de wandeling even snel een broodje te eten en weer door te lopen, dat gaat bij zo’n Franse wandelgroep wel anders. Er wordt uitgebreid getafeld en dat begint met het uitrollen van een comfortabel zitkussentje. Verder heeft iedereen een zelfgemaakte salade mee, veelal met pasta. Tijdens een wandeling in de winter neemt men ook warm water mee voor een soepje. Er is altijd wel iemand die een fles wijn mee heeft. Vervolgens komt het stokbrood, de heerlijke worsten en de kaas tevoorschijn. Daarna nog een lekker toetje of een stuk fruit en dan is het tijd voor koffie of thee met een stukje chocola of zelfgebakken cake of koekje. Iedereen heeft wel iets mee om uit te delen. En heel belangrijk chocola is puur, het liefst 75% (mijn overheerlijke reep Lindt melkchocolade met noten werd niet aangeraakt). Inmiddels zijn we een uur verder en is het tijd voor une siëste: een middagdutje. Een anderhalf uur later is iedereen weer voldaan en uitgerust op pad.

De winter in Egliseneuve is altijd een periode voor ons waarin we zoveel mogelijk proberen te doen waar we in de andere seizoenen niet aan toe komen, zoals verbouwen. Wegens de bezetting van de gîtes in het voor- en najaar en de zomer, is de winter eigenlijk de aangewezen periode voor de noodzakelijke en herrie en rommel producerende verbouwingen.
Hoewel we al heel wat bouwprojecten achter de rug hebben staat er nog een klein aantal op ons lijstje. Helaas, zou ik er bijna aan toe voegen, want na jaren aan één stuk door verbouwen is de lol er inmiddels wel een beetje af en zouden we ons liever op andere dingen concentreren, dingen die geld opbrengen bijvoorbeeld, in plaats van heel veel geld kosten, want dat doen verbouwingen nu eenmaal altijd. Maar de laatste verbouwing in de winter heeft ons doen beseffen dat er niet voor niets een vorstverlet bestaat.
Weken lang zwaar lichamelijk werk verrichten bij een dagtemperatuur van min tien graden is echt geen pretje. De vele lagen kleding –waardoor we als een Michelin-mannetje rondlopen- maken het bewegen bijna ondoenlijk. Je neus en vingers bevriezen, maar ze bedekken heeft geen zin, want met handschoenen aan wordt het vrijwel onmogelijk te werken. Sommige werkzaamheden kunnen niet uitgevoerd worden, omdat lijm, cement, verf etc. nu eenmaal een minimale temperatuur van (ver) boven de nul graden nodig hebben, waardoor de planning op een onlogische manier moet worden aangepast. Het solderen van de waterleidingen gaat drie maal zo langzaam als normaal, doordat de leidingen door de kou moeilijk de juiste temperatuur bereiken. Alle ledematen worden stijf en pijnlijk, waardoor het tempo aanzienlijk lager ligt dan in het voorjaar of de zomer.
Eén en ander heeft ons er toe doen besluiten deze winter een bouwstop in te lassen en ons op de andere takken van ons bedrijf te richten. Een ieder die de wetten van Murphy kent, zal het niets verbazen dat juist deze winter veel zachter is dan de vorige vijf winters die wij in Egliseneuve beleefden. Bovendien is er sinds kerst geen sneeuw van betekenis meer gevallen. Hoewel het verbouwen “weertechnisch” gezien deze winter dus wel enigszins te doen was geweest (rond de nul graden is zeker aangenamer dan min tien, maar warm is toch echt anders…), waren er voldoende andere goede redenen om een verlet in te lassen. Zo willen we heel graag gaan werken aan een nieuw concept voor onze winkel/galerie en deze uitbreiden met een mooie, interessante webwinkel. Daarnaast hadden/hebben we natuurlijk ook onze wintergasten en de daarbij horende werkzaamheden en gaven/geven we met enige regelmaat ski-lessen, want ondanks de geringe hoeveelheid sneeuw die er deze winter is gevallen kan er in Superbesse gelukkig het hele seizoen geskied worden, op verbazingwekkend goede pistes (de vele sneeuwkanonnen werpen kennelijk hun vruchten af). En tenslotte kamp ik al geruime tijd met een aantal lichamelijke klachten die helaas steeds erger werden. Niets ernstigs (in de zin van dodelijk o.i.d.) gelukkig, maar wel pijnlijk, vervelend en vermoeiend en door verwaarlozing kan het uiteindelijk ernstig worden, dus toch maar beter om de nodige aandacht aan te besteden.
Aangezien ik bij ons in de buurt niet de juiste mensen kon vinden om mij verder te helpen, besloot ik een paar weken geleden voor een week naar Nederland te gaan. Omdat wij het nuttige graag combineren met nog meer nuttige dingen, regelden we meteen een aantal zakelijke afspraken. Het aangename (zoals bezoek aan vrienden en familie) kwam gelukkig ook aan bod, waardoor het een zeer geslaagde week werd. Na jaren niet meer in Nederland te zijn geweest, vielen de verschillen met Frankrijk ons goed op en voelden we ons als Alice in Wonderland, waarover in de volgende column meer.

Sinds kort geef ik, via de Franse KvK, Nederlandse les aan medewerkers in het toerisme. Via via kreeg ik op een donderdag de vacature en na een telefoontje op vrijdag was ik aangenomen om de dinsdag er op te beginnen. Materiaal daar moest ik zelf voor zorgen; Help! Nu heb ik hier al een paar keer Engelse les gegeven dus weet wel wat de opbouw van de lessen moet zijn. Rest het materiaal te vinden, wat via een paar contacten en internet gelukkig snel voor elkaar was.
Ik heb nu vijf lessen gegeven en het is erg leuk. Naast de standaard onderwerpen zoals grammatica, woordenschat en conversatie, hebben we het ook veel over de Nederlandse en Belgische cultuur.
‘Die Nederlanders en Belgen zeggen de hele dag gedag!’ Daar kijken ze raar tegenaan, want Fransen doen dat niet. Die zeggen één keer bonjour, komen ze iemand dan weer tegen dan doen ze het af met een knikje of zeggen eventueel re-bonjour. Helemaal een dilemma dus als je iemand voor een derde keer tegenkomt, want wat dan. Ach dan kan je altijd nog je hoofd wegdraaien…..
Ons ‘dag’ speelt Nederlanders zelf ook parten, want wanneer we weg gaan, vertalen we dat in Frankrijk in ‘bonjour’ net als bonjour bij de eerste begroeting, maar dat is dus niet goed. Een Fransman zegt geen ‘dag’ als hij weg gaat, hij zegt alleen ‘au revoir’ of te wel tot ziens. Zo ontstaan er dus makkelijk misverstanden.
Afgelopen week kreeg ik tijdens het oefenen van de uitspraak de vraag: sommige nederlandstaligen zeggen ‘zijn’, maar andere zeggen ‘sein’? En fakansie ipv vakantie? Natuurlijk heb ik netjes uitgelegd dat dat lokaal dialect is (pfff), maar voor een Fransman is dat moeilijk te begrijpen. Ze zijn in hun eigen taal heel strict: een ‘v’ is een ‘v’ en een ‘f’ is een ‘f’ en dat is nou net waar ik zelf in de Franse taal over struikel. Ik ben net zo slordig met de Franse ‘v’ en ‘f’ als de Nederlandse. Het ergste is nog dat ze me gewoon echt niet begrijpen wanneer ik die nuance niet aanbreng en voor beiden de ‘f’ gebruik. Maar ja wat wil je ook de ‘v’ spreek je uit als een ‘w’ in het Frans.
Trouwens waarom is het de grote boom, een grote boom, een groot kind en het grote kind? Waarom de ene keer een ‘e’ en de andere keer niet? Ah, je steekt nog eens wat op als je Nederlandse les geeft.

Winter in de Ardennen in 2011. De lading sneeuw van 50 cm was weer verdwenen en de temperaturen stegen weer ver boven de nul graden.
Tijdens de sneeuwperiode was me al opgevallen dat er op het dak sporen te zien waren. Sporen van een dier. Even flitste het beeld van een stel rendieren met een slee door mijn hoofd. Maar dat kan natuurlijk helemaal niet. De sporen waren klein en liepen over de volle lengte aan de achterkant van het dak. Dat kon maar 1 ding betekenen: de steenmarter had zijn intrek in het huis genomen. De steenmarter, die al twee keer de bougiekabels van onze auto had opgevreten. Niet omdat het beest bougiekabels lekker vind, maar omdat de bougiekabels-fabrikanten vispoeder in de kabels verwerkt. Dat is goedkoper. En vispoeder vinden steenmarters het summum, blijkbaar.
Ik inspecteerde verborgen ruimtes op zolder en vond daar sporen van de steenmarter: poep. Ik besloot dat te zijner tijd er een kooi gekocht ging worden om het beest te vangen. Dat moment zou eerder komen dan ik dacht.
Op een nattige maandag in januari moest ik naar het buurdorp voor een boodschap. Ik startte vrolijk de auto, die meteen liet horen dat er geen contact te maken viel omdat alle bougiekabels voor de derde keer waren weggevreten.
Ik opende de motorkap en keek tegen een stel weggeknaagde draden aan. Kennelijk had de steenmarter niet genoeg honger, want hij had voor mij nog een paar stukjes overgelaten. Een golf van ongekende woede overviel mij en deed mijn bloed koken. Maar ja: op wie moest ik boos worden. Op de steenmarter die allang vertrokken was? Op de fabrikant die rotzooikabels maakt?
Er stond een vervelend dagprogramma voor de deur: de Belgsiche ANWB (VAB) moest gebeld worden, die zouden een monteur sturen, dan met auto en al naar de garage nabij Salmchateau en daarna naar Barvaux om de leenauto op te halen. Een tocht die ruim drie uur zou duren. Drie uur lang chagrijn omdat ik op die dag iets anders wilde gaan doen.
Eveline belde naar de VAB en vroeg meteen of de monteur kabels mee wilde nemen, dat spaarde een hoop tijd voor ons en voor hen uit. Nee, zei de VAB, eerst komt de monteur kijken wat er aan de hand is.
In België zijn ze kennelijk niet gewend dat mensen ook zelf na kunnen denken.....
In gedachten was ik de steenmarter aan het ophangen, vierendelen, verzuipen in de vijver, verbranden en aan het overrijden met mijn auto, inclusief nieuwe bougiekabels. Tegen mijn kinderen riep ik dat de Fuine er voor goed aan ging. Het leverde tweemaal een verbijsterd gezicht op. Mijn pedagogische inslag liet mij even in de steek.
De andere dag stond de monteur voor de deur. Een zeer vrolijke Waal, die het verhaal van de VAB had aangehoord en die meteen kabels had meegenomen! Ik kon de best man wel zoenen. Nadat de kabels erin waren gezet reden Eveline en ik meteen naar Luxemburg om boodschappen te doen.
In de kluswinkel belandde ik per ongeluk bij de afdeling dierenmishandelingswerktuigen. De ene val zag er nog enger uit dan de andere. De kooi die ze hadden was te klein voor een steenmarter. Ik besefte dat ik de doodswens, gericht aan deze marter, helemaal niet uit kon voeren. Ik bleek een zacht ei. Ik moest een grotere kooi hebben. Dan zou ik het beest ver weg brengen en vrij laten in de natuur. Dat paste meer bij mij.
Bij thuiskomst pakte ik de anti-steenmarter-spray die ik een paar maanden geleden had gekocht: de spray zou steenmarters weg houden, dacht ik. Maar nadat ik het opschrift had gelezen, zette ik met een schok de spuitbus neer.
De spray zorgde ervoor dat de steenmarter voor de laatste keer kabels zou opeten. Ik was een moordenaar.....

Ik was iets aan het zoeken in een van de lades waar ik eigenlijk al zo'n drie jaar niet meer in had gekeken. In plaats van dat iets te vinden, vond ik iets heel anders.... Mijn oude agenda van het ROC van 2007-2008: het jaar dat we onze droom gingen uitvoeren. Ik was verbaasd dat ik de agenda nog had. Wat deed die daar in een lade waar ik al drie jaar niet meer had ingekeken. Vast wachten totdat ik die lade weer open zou doen en het terug zou vinden?

Voor mij lag een agenda uit een zeer woelig jaar. Onder ons gezegd was de ROC periode van zes jaar sowieso een woelige periode. Iets wat bij het onderwijs hoort, geloof ik. Bij het doorbladeren vielen me de overvolle pagina's met vergaderingen, bijeenkomsten, stagebezoeken, tentamens en ouderavonden op. Tussendoor stond het vol met reminders en afspraken. Gele plakbriefjes met herinneringen, telefoonnummers, emailadressen en droedels. De roodgekleurde agenda was mijn heiligdom. Ik was (ja, was) iemand die behoorlijk chaotisch kon zijn en dat kan dodelijk zijn in het onderwijs. Geen agenda bij me, dan was het paniek. Dus zat dat ding altijd op een vaste plaats in mijn tas. Als een bijbel, in het voorste vak, altijd onder handbereik.
Even terzijde: in de agenda staan natuurlijk ook de kernwaarden van deze school. En uiteraard, zoals bij ieder zichzelf respecterende school, staat daar ook de term transparantie bij. Tot op de dag van vandaag moet ik daar nog steeds hartelijk om lachen. Ik kan u daar niet teveel over vertellen, dat zou niet eerlijk zijn naar mij voormalig werkgever. Laat ik het er maar op houden dat het meer leek op een zwaar beslagen ruit dan op transparant....

Hier heb ik geen agenda meer. Geen bijbel, die mij de dag doordraagt. Geen gele briefjes, geen strakke tijden. Hier gaat alles vanzelf en flexibel. Vanaf dag 1 heb ik mijn horloge afgedaan. Geen idee waar dat ding gebleven is. Tijd is hier relatief en verstrijkt zoals de dag loopt. Enkele notities staan op mijn toetsenbord met dingen die prioriteit verdienen, maar niet altijd krijgen. Ik bepaal het ritme van de dag.
Je kan hier je hele dag volplannen, maar regelmatig komt er iets tussendoor wat dan voorrang vereist. Geen kernwaarden, geen wandelgangengeklets.

U zou bijna gaan denken dat hier altijd rust heerst. Niets is minder waar. Ook hier kan stress heersen, alleen ben je er zelf bij om daar mee om te gaan. Je kan hier dagenlang klussen en de klok rond werken. De andere kant is dat het doodstil kan zijn tijdens bepaalde perioden. Iets waar je tegen moet kunnen. Wij vinden dat heerlijk. De rust, de stilte in ons kleine dorp. Een wandeling in een bos in rust, waar je de vogels hoort, waar je de herten kunt zien rennen en waar de wind door de bladeren ruist. Geluiden die ik inmiddels gewend ben, maar waar ik wel aan moest wennen.
Hier heb ik geen agenda, kalender of klok nodig. Het verloop van de dag geeft het ritme aan.

Het was zo maar een liedje wat mijn oma nogal eens zong: Het zijn de kleine dingen die het hem doen. Oma zat in een kerkkoor waarbij de gemiddelde leeftijd heel oud was, althans, dat vond ik vroeger.
De paar keer dat ik oma heb horen zingen met haar kerkkoor zijn op een hand te tellen. Het liedje zat altijd in het repertoire en ik moest altijd een gierende lachbui onderdrukken als het werd ingezet en het koor bij het woord kleine belandde. In mijn opinie was de dirigent er nooit in geslaagd om het woord kleine geheel zuiver te laten zingen door de bejaarde dames. Ook bij ons thuis had oma zo nu en dan de neiging om het liedje te zingen. Ik maakte dan dat ik wegkwam. Het was natuurlijk not done om keihard te gaan lachen als oma ging zingen. Nee, als puber had ik geen enkele waardering voor dat stomme lied. Wat overigens niets wil zeggen over mijn respect en waardering voor mijn oma.
Afgelopen week zat ik met het gezin te lunchen. De kinderen komen tussen de middag uit school om hun boterhammen met ons naar binnen te werken. Om half een rennen ze dan terug naar school, want dan komen de klassen naar buiten en kunnen ze met de vrienden en vriendinnen spelen. Het was zo'n moment, tussen twee happen door, dat ik ineens een heleboel getjilp hoorde van mussen. Op zich niet vreemd, die beesten houden zich hier wel vaker op en dan met name bij kippenrennen waar het eten letterlijk voor het oprapen ligt. Terwijl ik naar buiten keek, zag ik mijn favoriete vogel ineens voorbij fladderen: de boomklever.
Dit kleine vogeltje, licht oranje buik en blauwe rug, zit al lang bij ons in de tuin. In de winter is hij braaf en stil. Maar in het voorjaar maakt hij nogal wat kabaal. Roepend om een vrouwtje en tikkend op de bomen is het een leuke attractie. Vorig jaar besloot het Grandmenilse kerkbestuur dat de dakranden met aluminium bezet moesten worden. De stenen waren wat aan het afbrokkelen en dat moest dus verstevigd. De boomklever vond dat niet zo een goed idee. Wekenlang hebben we moeten aanhoren hoe hij probeerde de randen er weer af te tikken. Het aluminium blokkeerde zo half en half de ingang van zijn vaste verblijfplaats. Een snavel op aluminium maakt een behoorlijk lawaai. Het klinkt als een kleine drilboor. De vogel is er inmiddels kennelijk aan gewend geraakt en laat het aluminium met rust.
Van de week zat de boomklever weer voor het raam. Ademloos keek ik toe hoe hij op zoek was naar kleine insecten en naar de mussen iets onverstaanbaars riep.
En ineens moest ik denken aan het liedje van mijn oma. Oma, die een jaar of negen geleden overleed, had gelijk. Het zijn inderdaad de kleine dingen die het hem doen. Het zijn die kleine momenten dat je ineens verwonderd bent over de dingen waar je normaal niet zo op let als je druk bezig bent. Het gevolg van deze kruising, de boomklever en het liedje van oma, zorgde er wel voor dat ik zo ongeveer een week lang met het liedje in mijn hoofd zat en het mijn oma hoorde zingen. En ook nu nog veroorzaakte dat nog wat lachstuipen. Maar oma had wel gelijk: het zijn de kleine dingen die het hem doen....

Net als in Nederland zijn ook hier de feestdagen afgelopen en ligt er weer een heel nieuw jaar vol uitdagingen en mogelijkheden voor ons.
Toch was er zo aan het einde van het jaar ook een aantal verschillen, zo bemerkten wij tijdens een aperitiefje tussen kerst en oud-en-nieuw met Franse en Nederlandse vrienden. Te beginnen met de kerst, die dit jaar, zowel in Nederland als hier, gelukkig wit was.
Daar waar wij in in Nederland twee kerstdagen vieren, doen we het in Frankrijk slechts met één. Kerstavond is hierdoor in Frankrijk wel gewichtiger dan in Nederland. Vaak wordt hier op 24 december de “echte kerstmaaltijd’ geserveerd, terwijl dat in Nederland gebruikelijk is op 25 december. Volwassenen geven op kerstavond over het algemeen hun kerstcadeautjes aan elkaar, hoewel de traditie voorschrijft dat dat op eerste kerstdag dient te gebeuren, daar de Kerstman, volgens de overlevering, in de nacht van 24 op 25 december de cadeautjes door de schoorsteen werpt. Veel kinderen krijgen daarom wel gewoon op 25 december hun cadeautjes, net zoals in Nederland.
Ook de kerstversiering is anders dan dat wij in Nederland gewend zijn. Men versiert in Frankrijk graag de huizen aan de buitenkant met veel lichtsnoeren, liefst in de primaire kleuren rood, geel en blauw en als het enigszins mogelijk is in allerlei knippervarianten. De versiering hoeft niet noodzakelijkerwijze in een kerstfiguur gedrapeerd te zijn, maar oogt vaak alsof het geheel spontaan en nonchalant tegen de gevel is gedrapeerd, men lijkt al heel tevreden als de verlichting op een willekeurige plek wil blijven hangen. Ook zijn alle dorpen versierd met de meest uiteenlopende kerstversieringen, die meestal zo’n twee weken voor kerst aangebracht worden. Hoewel men in Frankrijk dus slechts één kerstdag viert, blijft de versiering nog maanden hangen en kan je vaak tot begin maart genieten van al het bonte geknipper en van Kerstmannen die in weer en wind buiten aan een touw hangen, via welke zij nimmer binnen geraken.
Aan kerstkaarten doet men hier overigens vrijwel niet, maar dat wordt helaas, mede door het gebruik van e-mail, ook in Nederland steeds minder traditie, hebben wij het idee. Wel maken de bakkers vaak heerlijk kerstgebak, voornamelijk in de vorm van een “boomstam” oftewel “bûche” op z’n Frans.
Oudejaarsavond heet hier Saint-Sylvestre en wordt over het algemeen in gezelschap van vrienden en familie doorgebracht. Ook op deze avond speelt de maaltijd een belangrijke rol bij de Fransen. Vuurwerk daarentegen niet. Sterker nog particulieren mogen geen vuurwerk afsteken, dat is zelfs bij wet verboden. Alleen een bevoegde, de zogenaamde “pyrotechnicien”, wat volgens ons een legale pyromaan is, mag dit doen. Maar kennelijk hecht men niet zoveel waarde aan vuurwerk met oud-en-nieuw, want bij ons in het dorp bleef het, net als voorgaande jaren, volkomen stil om twaalf uur. Nu liggen de meeste mensen bij ons in het dorp dan ook al lang op één oor, een enkeling zelfs op twee. Het enige vuurwerk dat in de nabije omgeving werd afgestoken was in Superbesse, maar dan wel al om zeven uur! Hoewel we het siervuurwerk om twaalf uur ’s nachts stiekem toch wel een beetje missen, is het zeer aangenaam dat het de dagen voor en na de jaarwisseling zo lekker rustig blijft, zeker voor alle dieren.
Oliebollen en appelflappen kent men natuurlijk niet, maar sinds vorig jaar bakken wij ook voor een aantal dorpsgenoten, die het een leuke traditie en bovendien lekker vinden. En natuurlijk is het ook hier, net als in Nederland, gebruikelijk om elkaar het beste te wensen voor het nieuwe jaar, alleen dan wel op z’n Frans, dus bij deze aan allen “meilleurs voeux”!

Ik heb deze zomer heel wat mensen horen praten over ”quality time” spenderen aan de kinderen. Raar woord…is niet alle tijd die je aan je kids besteedt even belangrijk? Afijn, wij hebben dus ook even wat van die zogenaamd “belangrijke” tijd ingepland en de kinderen mogen kiezen wat ze graag met ons willen doen. Sydney wil graag vissen met zijn vader en Sunny-day wil hulp bij het installeren van de naaimachine.
Terwijl Sunny-day en ik met bezwete voorhoofden tussen de puinhopen onder ons bed zoeken naar de zak met lapjes gaat de telefoon. Daar gaat mijn “quality time” alweer denk ik terwijl ik naar de telefoon loop. Als ik opneem hoor ik manlief gillen: jullie moeten meteen naar de steiger komen!!! Ik vraag mij af wat er aan de hand is en net voor ik de hoorn op de haak gooi hoor ik nog gauw roepen: en neem de camera mee!! (Oeps gelukkig niets gebeurd maar er is waarschijnlijk wel een bijzondere vangst gedaan.)
Sunny-day en ik schieten gauw in onze laarzen en rennen samen naar het strand. Onderweg bedenk ik mij voor de duizendste keer dat ik nu eindelijk eens iets aan mijn conditie moet gaan doen. Bij het strand aangekomen zien we nog niets en alsof we op sinterklaas staan te wachten staan we gespannen naar de horizon te turen op dat wat komen gaat.
Het eerst horen we Sydney gillen en dan pas zien we de beide mannen in de boot aankomen. Sydney blijkt al bij de eerste ingooi een fantastische snoek gevangen te hebben. Paps is apetrots op zijn kleine rakker en vertelt met overslaande stem dat de kleine jongen het beest zelf binnengetakeld heeft. Hij heeft er echt aanleg voor fluistert de trotse vader in mijn oor…en ik moet moeite doen om mijn lachen in te houden. Natuurlijk moet sydney nu nog even met zijn aanwinst op de foto. Helaas zijn de handschoenen te groot voor zijn kleine vingertjes en wil ik niet dat hij met blote handen die enorme bek met al die tanden ingaat….dus dan maar gezamenlijk met paps de vis beet houden. Even gauw een paar foto’s en dan kan het beest eindelijk het water weer in. Als een volleerde visser laat Sydney de snoek eerste even wennen aan het water en als hij ziet dat de vis begint te spartelen laat hij hem los.
We nemen weer afscheid van de mannen en lopen gearmd terug naar ons lekkere warme huisje…..eerst maar eens wat warme chocomelk en chocolaatjes eten daar zijn we wel aan toe….die conditie en ook die naaimachine komen een andere keer wel!

Door schade en schande wijs geworden willen we liever geen jongeren op de camping die alleen kamperen en al zeker niet om een huisje te huren. We hebben daarom een aantal jaren geleden de regel ingesteld dat we alleen jongeren onder de 25 jaar toelaten als de ouders meekomen om ze in te checken en een mobiel nummer achterlaten waar ze eventueel te bereiken zijn. Deze regel werkt goed en we hebben daardoor al heel lang geen gedoe meer gehad. Voor mij een reden om de teugels eens wat te laten vieren toen twee stelletjes die niet de toegestane leeftijd hadden een van onze huisjes wilden huren. Uit voorzorg liet ik ze wel borg voor de schoonmaak betalen en na beloofd te hebben dat ze zich goed zouden gedragen overhandigde ik de sleutel.
De eerste nacht verliep vlekkeloos. De volgende middag stonden ze echter voor mijn neus met de vraag of ze het geld van de borg terug mochten want ze hadden niet genoeg geld om eten te kopen en hun betaalpasjes hadden ze thuis laten liggen. Met gemengde gevoelens gaf ik ze hun borg terug en hield mijzelf voor dat ik niet zo paranoia moest zijn…maar toen ik hun BMW met gierende banden het terrein af hoorde rijden begon mijn onrust weer te groeien. Dit gevoel werd nog veel sterker toen we tijdens het avondeten bij ons bord werden weggehaald door een van onze seizoenskampeerders die kwam klagen over het lawaai dat uit het huisje kwam. Manlief ging er heen om even met ze te praten en er werd beterschap beloofd….helaas herhaalde deze hele procedure zich ongeveer drie keer en toen was de maat vol. Om 23.30 was mijn geliefde er zo ongelooflijk zat van dat hij woedend naar ze toe ging en ze de keuze liet om zich te gedragen of om naar huis te gaan. De boze bui had effect en de rest van de avond hebben we niets meer van ze gehoord.
De volgende ochtend echter kwamen er al mensen klagen dat er overal om het huisje heen kots en lege flessen lagen. Toen we bij het huisje aankwamen zagen we dat ze niet hadden overdreven…het was een chaos!
Helaas werd het nog veel erger toen we het huisje gingen controleren. Overal stond vuilnis en afwas, er was niet gestofzuigd, maar de schrik sloeg mij helemaal om het hart toen ik naar de kachel keek. De achterwand achter de houtkachel was helemaal zwartgeblakerd. Ik kon wel gillen….ons mooie huisje waar we zo hard voor hadden gewerkt werd door een stelletje jonge onnozelen in een weekend even geruïneerd. Hetgeen mij nog het meest irriteerde was het feit dat er gedaan werd of wij ons druk maakten over iets kleins. Beide dames waren echter al in de auto gaan zitten met de deuren op slot en de heren mochten de ellende opknappen. Toen wij zeiden dat ze in ieder geval moesten gaan schoonmaken en dat we ze aansprakelijk zouden stellen voor de schade stonden beide jongens bijna te huilen. Met overslaande stem zei de oudste dat het al zo’n duur weekend was geweest omdat hij een bekeuring van 3000 kronen voor te hard rijden had gehad. Ik kon er even geen medelijden mee hebben en ging weg om de schoonmaakspullen op te halen. We hebben staan wachten tot het huisje brandschoon was. Terwijl de mannen hard aan het boenen waren zaten de dames voor zich uit te staren in de auto. Uiteindelijk hebben we hun paspoorten gekopieerd want betalen zullen ze! Mijn vertrouwen is in ieder geval alweer zo geschaad dat ik voorlopig geen alleen kamperende jongeren meer op de camping wil hebben!

In Bourdeaux is een gemeentelijk buitenzwembad dat alleen in juli en augustus open is. De maitre nageur wordt voor twee maanden aangesteld, heeft een vrije dag op maandag en dient uitgebreid te kunnen lunchen tussen de middag, dus is dan het zwembad dicht. Ja, echt waar. Zaak dus om onze gasten in te lichten en te voorkomen dat ze niet tegen 12.00 uur aankomen en maar een uurtje kunnen zwemmen omdat de maître nageur de boel sluit voor de lunch.
Een maitre nageur geeft ook zwemles en aangezien we in de winter ver moeten rijden voor een binnenbad, is het een uitermate geschikt moment om je kinderen op zwemles te doen.
Cédric heeft A en B, maar is wat onzeker in het water, grijpt vaak de kant vast en is bang om onder water geduwd te worden. Verder zou hij graag beter leren duiken. Nu ben ik een echte waterrat en zou hem dat graag leren, maar ja, om van je moeder iets aan te nemen… Ik overleg met de maitre nageur en hij mag op les komen.
Zo gezegd, zo gedaan. De maitre nageur beveelt Cédric zijn hoofd onder water te doen en vervolgens een baan schoolslag te zwemmen. Cédric volgt het bevel gedwee op. Vervolgens moet hij een baan rugcrawl doen. Halverwege pakt hij de kant vast. ‘Doorzwemmen’, brult de maitre nageur. Cédric ligt vrijwel rechtop in het water, maar de maitre nageur corrigeert hem niet. Cédric doet nog een paar slagen en pakt weer de kant. ‘Doorzwemmen’ brult de maitre weer en wederom geen correctie van de zwemhouding.
Daarna moet Cédric met een plankje en trappelend naar de overkant. Dat lukt niet, maar de maitre nageur is meedogenloos en roept alweer: ‘doorzwemmen’. Dat lukt ternauwernood en nog geen minuut later roept hij tegen Cédric : ‘ga jij er maar uit, jij doet niks’. Cédric komt verbijsterd naar mij toe lopen.
We wachten het eind van de les af maar als ik wil betalen dan zegt de maitre nageur: ‘Nee hij heeft niks gedaan, dus dan hoeft u ook niet te betalen’. Nog steeds verbouwereerd gaan we weg. In de auto komt langzaam het besef hoe ridicuul de situatie is en krijg ik spontaan de slappe lach. Zo kan ik ook zwemles geven!

De kinderen stikken bijna in hun limonade van het lachen. Aan tafel zitten 4 man verbaasd naar de kids te kijken en hebben geen flauw idee waar ze zo om moeten lachen. Ik weet echter wel beter…vandaag zat er namelijk een pakje bij de post afkomstig van clown Bogus.
Clown Bogus stond afgelopen zomer bij ons op de camping en heeft een week lang alle kinderen op de camping vermaakt met zijn ballonnencreaties en goocheltrucs. Het was een drukte van belang als clown Bogus weer een optreden had. Zowel Zweedse als Nederlandse kinderen genoten van zijn creaties. Clown Bogus sprak geen zweeds maar kon door middel van gebaren en ballonnen toch aardig duidelijk maken wat er bedoeld werd. Als hij er echt niet uitkwam gebruikte hij onze dochter als tolk. Clown Bogus heeft echter ook een winkel in Nederland waar hij fop artikelen verkoopt en hier waren onze kinderen toch wel erg in geïnteresseerd.
Vandaag kwam er dus een pakje van hun vriend met de rode neus en aan het gegiechel dat uit hun slaapkamer kwam kon ik wel bedenken wat er in het pakje zat. Afijn, nu zitten we dus met zijn allen aan tafel om koffie te drinken en ik heb allang gezien dat een van de suikerklontjes groter is dan de rest. Vaderlief is normaal altijd erg alert maar stopt nu zonder flauw vermoeden het grootste klontje in zijn koffie...de kinderen happen naar adem als paps in zijn kopje begint te roeren. Binnen een aantal minuten zie ik een grote nepvlieg in zijn koffie drijven. Het kopje gaat zonder vermoeden naar zijn mond....de kids houden hun adem in.
Dan ziet echter een van de andere jongens de vlieg drijven en waarschuwt manlief. Als hij de vlieg uit zijn koffie vist snapt hij meteen dat het pakje is aangekomen. Hij lacht en waarschuwt de anderen om de komende dagen erg op hun hoede te zijn. Als hij zich naar de kinderen om wil draaien zijn ze al bezig om een van onze Zweedse gasten een snoepje aan te bieden met een vissmaak......bedankt clown Bogus!!

Slaapdronken keek ik naar de man. Een 86 jarige liep door mijn salon. Het was half zes in de ochtend en de zon deed een poging om op te komen. De oude man mompelde wat, greep naar zijn rug en vloekte. Een kopje thee met honing stond op de kast, wachtend op de gebruiker. Weer klonk er een vloek. "Die verdomde pijn."
De man slikte behoorlijk wat pillen tegen de pijn. En hij had heel veel pijn. Hij had al heel lang erg veel pijn. Ik kon hem met die pijn niet helpen. Ik kon slechts lijdzaam toezien hoe hij worstelde.
Joe logeerde een aantal nachten in Bo Temps. Dankzij mijn goede vriend Marco had ik de kans om Joe te ontmoeten. Ik verwachtte een veteraan, maar zag al snel iemand anders.
Buiten de ceremonies was Joe mens. Een mopperende bejaarde met een hart van goud. Mopperend over hoe hij bestolen was, mopperend over het weer en mopperend over zijn pijn. Op de goede momenten genoot Joe van de kleine dingen. Hij genoot van Tom en Ben, hij genoot van de vlinder die op een bloem landde en hij genoot van de gesprekken. We spraken niet over de oorlog. Als hij daar iets over kwijt wilde, dan wist hij dat dat kon. Maar hij genoot en meed de oorlog.
Af en toe droomde Joe wat weg en zag je hem worstelen met de dingen die hij had meegemaakt. Joe was destijds betrokken bij een bajonetaanval buiten Rochelinval. Sindsdien heeft hij iets met messen. Tijdens een lunch zag ik hem verstarren en focussen op zijn mes. Het was maar een fractie van een seconde, maar je zag het. Even die flashback, even terug naar januari 1945.
Tijdens de gesprekken vertelde hij me hoe hij was bedonderd. Mensen om hem heen, die hun hand ophielden voor spullen uit de oorlog. Profiteurs, dieven.
Ik zag Joe niet als soldaat. Joe is een mens. Een mens met een verleden. Een hard, verwoestend en traumatisch verleden.
Ik ging mee met Joe en de agenten van Brabant Noord korps. We bezochten drie ceremonies. In Ardennes cemetery, Henri Chapelle en Magraten. Daar was Joe veteraan. Daar stond hij stram in de houding, saluerend, eer betonend aan zijn gesneuvelde vrienden en stond hij zijn eindeloze pijn te verbijten.
Hier was Joe de oudstrijder, die vele aanbidders had. Iedereen wilde met hem op de foto. Iedereen wilde zijn hand schudden. En iedereen wilde iets. Iets? Ja, iets. Een moment met een veteraan, waarbij je later kon zeggen dat je Joe goed kent. Joe de Veteraan. Maar Joe is een mens en hij verdient respect als mens.
Ik bezocht met Joe mr. André Hubert. Een man waar ik diep respect voor heb. Hubert weet veel, heel veel over de slag om de Ardennen. En Hubert kent Joe. Dus gingen we op bezoek bij mr. Hubert.
Mr. Hubert ziet de mens Joe. Samen hadden ze lol. Samen hadden ze het over koetjes en kalfjes. Mr. Hubert schonk nog een boek aan Joe. Hubert: Ik kan het beter aan iemand geven die er nog iets aan heeft, ik ga binnenkort toch dood.
Verbluft keek ik van de 82 jarige Hubert naar de 86 jarige Joe. Twee bejaarden, nog zo vol in het leven.
Joe vertrok in juli naar Frankrijk, als mens. Maar ook daar zou hij als veteraan geëerd worden. Joe, de veteraan. Joe, een machtig mooi mens, achtervolgd door een verleden dat hem niet wilde loslaten. Steeds bezocht hij de slagvelden, steeds probeerde hij het een plek te geven. En deze keer was het de laatste keer dat hij in de Ardennen zou zijn. Dan was het voor hem goed.
Ik heb diep respect voor de mens en de veteraan Joe. Een zeer bijzondere ontmoeting, met een randje droefgeestigheid.

Zeker 80 kilo kersen kwam er van de kersenboom! 130 potten jam, kilo’s bewaard voor toetjes en heel veel uitgedeeld aan de buren. Lees: dorpsgenoten, want ze wonen kilometers verderop, maar de zestigtal inwoners noemen elkaar allemaal voisins =buren. Bovendien zijn er dit seizoen maar weinig kersen die de zware winter hebben overleefd, dus we konden heel veel mensen blij maken.
De gasten konden niet om de kersen heen, want hadden ze ze niet bij het ontbijt of diner (gebak van kersen of warm en geflambeerd, mmmm) dan zaten ze wel op de auto. De kersenboom staat over een gedeelte van de parkeerplaats dus die kon niet gebruikt worden. Dat was een beetje onhandig parkeren en soms blies de wind toch nog een kers iets verder weg dan gepland.
Maar dat mocht de pret niet drukken, niks leukers dan fruit uit eigen tuin. We hebben zelfs madame le maire, de burgemeester, in de boom gehad die met haar 60 jaar het geweldig vond om zelf kersen te kunnen plukken. Thierry kon de jampan na 130 potten even niet meer kan zien (totdat de abrikozen en vijgen rijp zijn en daarna nog natuurlijk de pruimen en de bramen…..).
Fruit uit eigen tuin en anders van een buur. Zo hebben we hier nog steeds net als vroeger ruilhandel of te wel ‘troc’. Vorig jaar hadden we een intensieve troc met de overbuurman die veel salades en groente had en van ons kreeg hij eieren en af en toe een eend.
Een Barbarie-eend; echt om te smullen. We houden ze zelf en verwerken ze voor het dîner. Het plukken van de veren is mijn taak en daar draai ik intussen mijn hand niet meer voor om. In het begin hadden we ook konijnen, maar dat hebben we een beetje ingedamd vanwege het ‘Flappie’effect bij de met name Nederlandse gasten. Fransen vinden alles geweldig wat van de boerderij komt, maar dat ligt bij ons Nederlanders iets anders. De kippen zijn er voor de eieren en een haan belandt nog weleens in de de ‘Coq au Vin’.

Ik heb een nieuwtje. De stenen houtoven is af en we kunnen nu gaan experimenteren met pizza’s, brood en andere ovengerechten. Leuk!
Ik durfde er niet eerder over te schrijven want ik was veel te bang dat het ons, niet-klussers, niet zou lukken. Misschien is het ook wel een beetje raar om na vijf jaar nog steeds te zeggen dat je geen klusser bent. Maar ja er zijn zoveel dingen die je voor de eerste keer doet, dat het wel even duurt voordat je jezelf een ervaren klusser kan noemen. Zo hebben we afgelopen winter voor het eerst een dak vervangen. En omdat onder dat dak ook de oude ‘four a pain’ oftewel broodoven zat, hebben we onszelf het plezier gegund om die weer in ere te herstellen.
Eigenlijk stond de ‘four a pain’ op de planning voor over 5 jaar. Omdat hij helemaal vervallen was hebben we er voor gekozen om in plaats van te renoveren een hele nieuwe te plaatsen. Het is nu een prefab bestaande uit verschillende elementen die ogenschijnlijk makkelijk in elkaar passen. Verder heel veel info ingewonnen bij de leverancier en het leek een makkie. Maar zoals bij elke klus die je de eerste keer doet, bleek het niet zo vanzelfsprekend. Niet alle verkregen info was juist en we plaatsten de elementen verkeerd in elkaar (dank u leverancier voor het niet leveren van de gebruiksaanwijzing). We dachten hoe moeilijk kan het zijn met slechts 10 elementen. Het leek niet te passen (dank u leverancier voor de opmerking dat die twee ontbrekende centimeters geen probleem waren, dat waren ze namelijk wel!). En dit zonder de elementen aan elkaar te lijmen, want ze moesten kunnen werken volgens de fabrikant (dank u leverancier voor de toelichting dat ze gelijmd moeten worden, wat we dus enthousiast deden).
Toen we de elementen weer los gemaakt, schoongemaakt en opnieuw in elkaar gepast hadden, moest de boel geïsoleerd (dank u leverancier voor de verkeerde info én het verkeerde materiaal) en afgewerkt (dank u geweldig forum van de fabrikant voor het oplossen van alle voorgaande dilemma’s en info over de afwerking).
We zijn nu een ervaring en een authentieke ‘four a pain’ rijker. Ook plannen? Jullie mogen ons bellen. Wij zijn namelijk ervaren klussers op dit gebied!

Eindelijk zijn we op de plaats van bestemming. We zijn even in Nederland om onze camping te promoten op de kampeerbeurs in Leeuwarden. Aansluitend blijven we meestal nog een paar weken om vrienden en familie te bezoeken. Vandaag zijn we uitgenodigd voor een verrassingsfeest van een vriend die 50 wordt. Hij weet van niets en denkt dat wij allang weer terug in Zweden zijn. Vorige week belde hij zelfs op ons mobiele nummer om ons een goede terugreis te wensen. Vandaag hebben zijn vrouw en dochters dus een zogenoemde surpriseparty georganiseerd.
Het feestje begint op een prachtige locatie en aansluitend gaat het hele gezelschap carten. De familie heeft een hightea geregeld aangezien iedereen nuchter moet blijven voor het carten….ik gniffel want bier liefhebber Ben zal waarschijnlijk niet begrijpen waarom er op zijn feestje alleen thee wordt geschonken. Wij zullen helaas niet bij het carten aanwezig zijn omdat we vanmiddag ook nog even bij familie in Overijssel langsgaan. Zoals altijd is ons programma in Nederland weer veel te gevuld en rijden we van links naar rechts door Nederland heen.
Het feestje wordt gegeven in een klein Fries dorpje en wij dachten bij vertrek..hoe moeilijk kan dat wezen? We vonden het dan ook totaal overbodig om een kaart of de uitnodiging met adres mee te nemen…zo’n dorp heeft meestal een dorpshuis en een restaurant en dat moeten we toch zo kunnen vinden…inderdaad het dorp hadden we zo gevonden maar de locatie bleek toch iets lastiger dan wij hadden gedacht. Dit kleine Friese plekje telt maar liefst 10 restaurants en er is er geen een bij die ons bekend in de oren klinkt……hadden we nu toch maar die uitnodiging meegenomen! We parkeren de auto om de weg te gaan vragen en op het moment dat ik uitstap en om mij heen kijk hoor ik iemand roepen “hallo…moeten jullie misschien naar het feestje van Ben?”
Blij verrast roep ik dat dat inderdaad het geval is en mogen wij achter de mensen aan rijden. Uiterst verbaasd vragen wij bij aankomst aan de mensen die ons de weg hebben gewezen hoe zij nu konden weten dat wij daarheen moesten? Nou…familie en vrienden wisten dus al dat er mensen uit Zweden zouden komen en ze hadden aan ons nummerbord gezien dat wij dat dan wel moesten zijn….soms zijn er ook voordelen aan het buitenlanderschap.
Bij binnenkomst worden we meteen naar voren geschoven om Ben te feliciteren die dan ook ontroerd roept…daarom hadden jullie nog niet gebeld om mij te feliciteren!!! (ahum..wat een geluk dat we zijn gekomen want wij presteren het nog om onze eigen verjaardagen te vergeten). Het feestje is een groot succes met heerlijke hapjes en ontzettend aardige mensen…maar na een paar uur moeten wij toch echt weer verder….in Overijssel wordt er met eten op ons gewacht. We nemen afscheid van Ben en zijn familie en wensen hem veel plezier met de rest van de dag…..leuk feestje Ben…maarre waar blijft nu dat bier?

Laatst waren we bij Franse vrienden uitgenodigd om te komen eten. We werden tijdens het voorgerecht getrakteerd op een delicatesse uit de streek: een omelet ‘aux truffes’.
Truffels, in deze regio, zijn zwarte paddestoelen en zien er totaal niet smakelijk uit. Het lijkt eerder een homp zwarte klei en het zal jullie dan ook niet verbazen dat hij ook naar aarde smaakt. Toch is iedere Fransman lyrisch over een truffel en je kan z’n status rustig vergelijken met die van kaviaar. Het enige verschil met kaviaar is dat iedereen hier truffels op zijn land zou kunnen vinden. Truffels groeien namelijk op kalkrijke grond onder veelal eikenbomen ‘truffiers’ genaamd. Of er tijdens het seizoen, dat van half december tot half maart loopt, ook daadwerkelijk een oogst zal zijn, hangt veel van de weersomstandigheden af. Een truffel is namelijk erg gevoelig. Dat maakt ook dat een oogst vaak slechts bestaat uit één of twee truffels onder een truffier en lang niet onder elke boom. Als je een truffel vindt van 3cm doorsnede dan is dat al mooi. Ze groeien tussen 1cm en 15cm onder de grond en zijn dus met het blote oog niet te zien. Om ze te vinden worden hiervoor vaak varkens en vooral honden ingezet, die hier speciaal voor opgeleid zijn. De truffelboeren zijn op dit moment volop in het nieuws, want de oogst wordt regelmatig gestolen. Er is nu op veel bedrijven zelfs nachtbewaking ingesteld. Maar ja als je weet dat door het weinige aanbod dit jaar de prijs al is opgelopen tot 1000 euro per kilo, wil je misschien ook wel een wandelingetje gaan maken.
Onze vrienden vinden de truffels op hun privé-terrein en het was dan ook een hele eer dat ze die met ons wilden delen. Slechts een paar flinterdunne plakjes truffel maken de omelet al heel bijzonder. Het geheim van de smaak zit hem erin de eieren samen met de truffel een aantal dagen in een afgeloten bakje in de koelkast te bewaren. De sterke geur van de truffel brengt dan de eieren al op smaak. Bon appetit!

Met 12 Italiaanse dorpsgenoten ga ik op pad om een labyrint te maken en te lopen. Ons startpunt is Sovana, een schilderachtige middeleeuwse dorpje in Zuid Toscana. In haar omgeving liggen Etruskische necropolissen, verweven in het prachtige landschap.
We wandelen van Sovana naar een vlakte, waar vroeger een Etruskische tempel heeft gestaan. Hier wordt het Labyrint gemaakt en gelopen. Tijdens de wandeling wordt ons verzocht om stil te zijn. Een moeilijke opgave, voor de praatgrage Italiaanse dames. Ze zijn bepakt en bezakt met allerlei soorten en maten plastic tassen. Deze tassen maken het lastig om geruisloos te wandelen. Ik vraag me af wat er allemaal in die tassen wordt mee genomen?
Op de plek van bestemming, gaan we samen het labyrint maken, om het vervolgens te gaan lopen. Ik heb er zin in, maar we gaan eerst pauzeren. Het is erg warm en er wordt een plek in de schaduw gezocht. We vinden een prachtige plek en ik pak mijn flesje water en zakje met krakers en een appel. Snel even lunchen en dan het labyrint lopen. Echter……… de dames spreiden hun picknick kleed uit en hun plastic tassen worden leeg gehaald. Niet te geloven hele maaltijden komen te voorschijn. Risotto, grote broden, hele pecorini kazen, groente, fruit, koffie, diverse borden en messen. Ik voel me een echte Nederlander, met mijn snelle en praktische lunch. De dames reageren verbaasd en vragen waar ik mijn lunch heb. Ik wijs op mijn kleine compacte pakketje. ………. Ai, dat is toch geen eten! Vervolgens krijg ik van alles toe geschoven, van kaas tot kers tot rauwe tuinbonen en heerlijke eigen gemaakte risotto.
Wanneer de lunch achter de rug is, wil ik dan eindelijk van start gaan, maar nee…. We gaan slapen. Tijd voor de siësta. Daar lig ik dan in de schaduw met 12 snurkende Italiaanse dames. Vorige week was ik nog gewaarschuwd voor deze plek, waar we nu liggen te slapen. Hier schijnen heel veel wilde zwijnen te leven en nu doe ik hier mijn ogen toe. Hopelijk slapen de zwijnen ook!
Nadat we, eerlijk is eerlijk, lekker hebben geslapen, is het tijd voor het maken en het lopen van het Labyrint. Een mooie bijzondere ervaring. Je loopt het labyrint van buiten naar binnen en terug. Dus je komt elkaar ook tegen in het Labyrint. Terwijl je loopt, concentreer je je op een vraag die je bezighoudt of je zingt een mantra, wat je wilt. Je loopt je eigen tempo. Ik werd me heel erg bewust dat ik sta op een oeroud cultureel gebied, met een prachtig uitzicht op de omringende heuvels. Dat ik mijn eigen bedrijf, Activa Bolsena in Italie heb en dat het lekker begint te lopen. Tevens was ik zeer intensief bezig met Italiaanse dorpsgenoten die ik voor vandaag nog nooit daadwerkelijk had ontmoet en iets mee had gedeeld. Een prachtige ervaring.

Ook wij hadden sneeuw net als jullie in Nederland en België. Geweldig! Sneeuwballen gooien, sleetje rijden, sneeuwpop maken, heerlijk!
Voor het verkeer is het minder. Hier viel een paar keer sneeuwi. Begin januari viel er 35cm en konden we vier dagen de weg niet op en Cédric dus niet naar school want de schoolbus reed niet. Als er een ‘alerte orange’ wordt afgeven, dan betekent dat sneeuw of ijzel op de weg, dus kunnen er problemen ontstaan. De lokale radiozender France Bleue Drôme-Ardêche houdt ons op de hoogte van de actuele omstandigheden.
Toen de eerste sneeuw viel in het weekend voor de Kerst, kregen we die zaterdag gasten uit Nederland en de temperatuur daalde naar -11C. Ik weet zeker dat die (overigens vaste) gasten blij waren dat ze er maar één nachtje waren en me buitengewoon dankbaar zijn omdat ik ze had afgeraden de hele kerstweek hier door te brengen! Het begon te sneeuwen op vrijdag 19 december in de middag. Rond 12.00 uur werd door de overheid besloten dat de schoolbussen de kinderen om 14.00 uur naar huis zouden brengen in plaats van de gebruikelijke 17.00 uur. Een vervroegde kerstvakantie dus. Ik had de radio aan staan en zat achter de computer. Om 12.00 uur kwam de mededeling op de radio en 5 minuten later ontving ik een email over het vervroegde busvervoer. Vervolgens kwam er ook nog een telefoontje van Cedric. Die had met zo’n 100 leerlingen in de rij gestaan op school om naar huis te kunnen bellen. Niettemin best goed geregeld nietwaar. Het was bovendien maar goed ook dat de schoolbus eerder reed, want hij had de berg om 17.00 uur niet meer over kunnen komen.
Het is een heel ander verhaal als op een doordeweekse ochtend bij het wakker worden ineens blijkt dat er sneeuw ligt, zoals van de week gebeurde. Dan zijn de ambtenaren namelijk nog niet aanwezig. Tja je kan niet alles hebben. Voor ons is het echter 4 km naar Bourdeaux van waar de bus vertrekt. Dus toch wel prettig als je dan niet voor niks je auto sneeuwvrij hoeft te maken en over glibberige wegen hoeft te rijden. De regel is dat iedereen gewoon naar de bushalte gaat en dan afwacht of de bus opduikt. Sorry, dat gaat er bij mij niet in. Ik heb uitgevonden welk busbedrijf het vervoer regelt en dus bel ik zelf de busmaatschappij. Korte lijnen, daar hou ik wel van. Ik ben dus dan ook meestal de enige die zeker weet dat de bus komt als ik sta te wachten.

Als ik ’s morgens de kinderen naar school breng valt mij ineens op dat bij heel wat mensen de kerstboom al in de tuin staat. Het is begin december en dat betekent in Zweden het begin van de kerstperiode. Ikzelf vind deze periode eigenlijk nog leuker dan de echte kerstdagen. Er worden overal kerstmarktjes georganiseerd en veel restaurants serveren het zogenoemde “julbord” (een uitgebreid kerstbuffet). Begin december is ook de tijd van het Sankta Lucia feest. Dit feest wordt op 13 december, de naamdag van Sint Lucia gevierd.
Onze kinderen zijn al dagenlang liedjes aan het oefenen voor dit feest. Voor de kleinere kinderen is er Luciafeest op school en voor de grotere kinderen wordt er Lucia in de kerk gevierd. Jaarlijks wordt er een meisje uitgekozen die de echte Lucia mag zijn. Met een grote kroon met echte brandende kaarsen op haar hoofd gaat zij dan zingend de andere Lucia’s voor de kerk in. De andere meisjes dragen geen kaarsen op hun hoofd maar hebben een brandende kaars in hun hand. Alle Lucia’s zijn gekleed in een witte lange jurk en alleen de echte Lucia heeft een rode band om haar middel.
In Hedesunda hebben we een prachtige kerk met een ongelooflijke goede akoestiek. Het licht in de kerk is uit en het is muisstil tot de Lucia’s binnenkomen. Als de kinderen met hun witte jurkjes en brandende kaarsjes de kerk binnen komen en beginnen te zingen ontstaat er bijna een sprookjesachtige sfeer. Lucia en haar meisjes lopen naar voren en brengen daar met heldere stemmen een prachtig repertoire ten gehore. Het is een ontroerend gebeuren wat zorgdraagt voor het echte kerstgevoel.
Voor het zover is hebben we echter nogal wat boodschappen te doen. Nieuwe Luciakleren want die zijn zoals elk jaar toch ook nu weer echt te klein. Jongetjes kunnen niet als Lucia verkleed en kunnen daarom kiezen tussen het pak van een kerstman, een peperkoekmannetje of van een stjärngosse (letterlijk vertaald een sterrenjongen). De stjärngosse is gekleed in een soort witte jurk, heeft een grote witte punthoed met gouden sterren op zijn hoofd en in zijn hand een stokje met een ster aan het eind. Sydney kiest er elk jaar voor om kerstman te zijn. In het rijtje van die drie keuzes is kerstman toch wel de meest stoere. En hij gaat zeker niet in zo’n witte jurk lopen! Ook voor na de Luciaviering hebben we het een en ander nodig. Want als je zo mooi gezongen hebt dan wil je natuurlijk thuis ook nog even genieten van een lekker warme glögg en pepparkakor. Nu ik dit allemaal op zit te schrijven krijg ik ineens zin om de kerstpullen te voorschijn te halen…..zo eerst maar eens de zolder op!

Afgelopen augustus heb ik voor het eerst een typisch Franse protestantse begrafenis meegemaakt. In onze dorpskern bestaande uit drie huizen, een gemeentehuis en een feestzaal, wonen vijf broers en zussen van de familie Athenol. Hun vader overleed op de respectabele leeftijd van 90 jaar. De aankondiging van een overlijden wordt door de begrafenisondernemer bekend gemaakt middels een aankondiging in alle winkels in de omgeving. Erg effectief, want zo vernam ik op een dinsdagochtend dat vader Athenol op maandag was overleden. De begrafenis zou op woensdag plaatsvinden in de tuin voor het huis. Het wordt een protestantse begrafenis.
Op mijn vraag aan een dorpsgenoot waarom de begrafenis in de tuin plaats vindt, legt men mij uit dat dat terugvoert naar de 16e eeuw toen tijdens de godsdienstoorlogen de protestanten in het geheim hun geloof uitoefenden. In die tijd werden de meeste kerkdiensten gehouden op geheime plaatsen buiten in het bos of in de bergen. De keuze voor de tuin is in dat licht dus niet ongewoon. Er werd ook geheim gehouden dat iemand ernstig ziek was en als hij overleed werd de begrafenisceremonie in het geheim gehouden in het huis of de tuin van de overledene en werd hij stiekem begraven.
De dienstdoende pastoor leidt de dienst en iedereen zit of staat om hem heen in de tuin. De baar staat op een mooi plekje onder de bomen. Papa Athenol bleek de laatste militair uit de tweede wereldoorlog te zijn uit het kanton die nog in leven was en als eerbetoon zijn er twee vaandeldragers met de nationale vlaggen. De dienst is luchtig, vertelt de levensloop van de overledene, er wordt voorgelezen uit de bijbel, een paar psalmen gezongen en om anekdotes gelachen. Vervolgens wordt papa Athenol naar zijn laatste rustplaats gedragen, een familiebegraafplaatsje een klein stukje verder bergafwaarts in de luwte van de bomen.
Tijdens de godsdienstoorlogen wilden de katholieken absoluut niet dat protestanten begraven werden op hun begraafplaats. Dus legden de protestanten bij hun boerderijen eigen (soms geheime) familiegraven aan. Je herkent ze aan de vierkante stenen muurtjes met een cipres in het midden en je vind ze zomaar in het midden van een weiland of langs de rand van een bos.

Met een dikke trui en geitenwollen sokken aan stap ik met gezonde tegenzin in onze nieuwe visboot. Mijn geliefde wederhelft is verzot op vissen en ik vind het erg gezellig om ook dit wel eens samen te doen. Ik ben dus op deze mooie maar ontzettend koude herfstdag extra warm aangekleed voor een gezamenlijk dagje op het water.
Het weer is geweldig mooi. Het is windstil en het water lijkt wel een spiegel. De herfstkleuren suizen langs mij heen als de boot begint te varen en binnen enkele minuten zijn wij al bij onze eerste visstek aangekomen. Verticalen of trollen? Vraagt mijn geliefde. Ik kies voor “verticalen”..dit is een techniek waarbij je een rubber visje steeds loodrecht naar de bodem laat zakken en dan weer naar boven haalt. De kunst is om het visje langzaam te laten zakken want dan is juist de kans dat de vis op het aas bijt. Op aanraden van mijn zoontje heb ik een knalgroen rubbervisje met een oranje staartje meegenomen. “Deze doet het goed mam” fluisterde hij in mijn oor vlak voor hij naar school ging.
Ik bind het visje aan de hengel en laat het naar de bodem zakken. Op en neer…op en neer… Ik hoop dat ik gauw wat vang. Wij hebben namelijk de ongeschreven regel dat er pas koffie gedronken kan worden nadat de eerste vis gevangen is en ik heb nu al ongelooflijk veel zin in een bakkie.
Ik laat mijn hengel weer zakken en voel plotseling iets zwaars. “Ik heb beet” roep ik naar Manlief. Hij gelooft mij niet en denkt dat ik vast zit tussen wat stenen. Ongeduldig pakt hij mijn hengel en juist op dat moment begint de lijn van de molen af te lopen. “Je hebt beet” roept hij enthousiast….ja dat hoef je mij niet te vertellen! Hij vindt dat ik de vis zelf op moet halen en doet een keer voor hoe dat moet. Ik vind het reuze eng. Voor mijn gevoel duurt het uren voordat de vis bij de boot is en als ik deze dan eindelijk kan zien schrik ik mij rot. Het is een enorme snoek. De vis wordt met een groot schepnet uit het water gehaald en in de boot gelegd. Gelukkig is mijn wederhelft zo lief om ook meteen even de haak uit het beest zijn lip te halen. De snoek wordt op de meetplank gelegd en blijkt 1.11 meter te zijn. Wauw…..ik heb nu wel een hele thermoskan met koffie verdiend! Ik moet nog even met het gevaarte op de foto en als ik mijn vangst van dichtbij bekijk ben ik toch wel heel erg blij dat ik hem daarna weer vrij kan laten. Tevreden geniet ik van een welverdiend bakkie koffie.

Als ik zo eens in televisieland rondzap, krijg ik toch stellig de indruk dat leedvermaak een groot goed is bij de Nederlanders.
Ik Vertrek, Het Roer Om, De Spaanse Droom, Herrie In Het Hotel….allemaal programma’s die over mensen gaan waarmee het niet goed gaat.
Ik geef het toe, ook ik kijk regelmatig (met argusogen) naar deze programma’s. Verbazingwekkend hoe onvoorbereid mensen hun leven omgooien en zich storten in een droom die meestal dreigt uit te lopen op een nachtmerrie.
De dramatische muziek, de koortsachtige commentaren, huilende familieleden en dwaze verbouwingen. Ingrediënten voor een smaakvol klein uur televisie. Pak de chips, open een biertje en verkneukel je op het gepruts en gestuntel van een ander.
Het ene verhaal is nog maffer dan het andere, de ene droom is nog onbesuisder dan de andere.
Hoe krijgen de televisiemakers het toch voor elkaar om (a) deze mensen te vinden en (b) om ze zo ver te krijgen dat ze meewerken aan dergelijke programma’s. Zeg nou zelf: als je de programma’s moet geloven zijn de Nederlanders, die deze stap maken, allemaal malloten die niet weten waar ze aan beginnen!
Ik weet wel hoe programmamakers aan deze mensen komt. Hoe ik dat weet? Wij zijn zelf ook benaderd. Ik heb inside-information. De programmamakers selecteert op onbesuisdheid.
Zo belde in 2007 iemand van het programma Het Roer Om met mij. Of wij mee wilden doen met het programma. Ze hadden onze weblog vluchtig bekeken en daaruit geconcludeerd dat we geschikt waren voor het programma. Maar ik had er geen zin in. “U bent op zoek naar een pipo, die van de ene ellende in de andere valt”, meldde ik. Nou, dat was niet waar, vond de programmamaker. Bovendien, als we mee zouden doen, zou het goede reclame zijn. Het gesprek borrelde wat verder, waarbij ik toch behoorlijk kritisch was op de wijze waarop mensen in beeld werden gebracht. Ineens gooide de programmamaker het over een andere boeg. “Hoe lang bent u al met uw plannen bezig?”. Toen ik antwoordde dat we toch al een paar jaar bezig waren met het zoeken naar een pand en uitwerken van de plannen, was het ineens stil aan de andere kant van de lijn. “Dan bent u niet geschikt voor het programma, we zoeken echt mensen die van de een op de andere dag deze grote stap willen maken.”
Het Roer Om zocht dus toch een pipo, repliceerde ik. Het Roer Om is helemaal niet geïnteresseerd in mensen die weloverwogen de keuze maken om een dergelijke stap te zetten. Ze willen ellende, tegenslagen, klussers met linkerhanden en jammerende echtgenotes die het niet meer zien zitten.
In juni 2008 maakte we de grote stap. Zonder forse tegenslagen, zonder al teveel ellende en zonder de camera’s van welk televisiestation dan ook. Zelfs de regionale krant vond ons verhaal maar net interessant genoeg om er iets over te schrijven.
Na bijna een jaar hard werken aan onze droom, had ik in juni ineens weer een programmamaker aan de lijn. Notabene op mijn mobiel.
Eyeworks belde en hadden een belangrijke vraag: Hoe gaat het bij jullie.
Ik was even verbaasd. Het gaat heel goed bij ons. We werken hard, zijn van alles aan het opzetten, zitten niet stil en hebben nog ideeën genoeg voor de komende vijftien jaar. Het was even stil aan de andere kant van de lijn. Eyeworks was op zoek naar “Het Roer Ommers” waarmee het niet goed ging, die nog een goede duw in hun rug nodig hadden. Ik raakte geïrriteerd. “Ik vind dat nu zo jammer. Jullie zijn altijd op zoek naar de mensen die zich in de ellende bevinden. Jullie zoeken nooit een Feel Good situatie op.” Ik mopperde nog wat verder, betichtte de beste man van een slechte smaak en ramptoerisme. En passant nodigde ik hem nog uit om hier nu eens een keer te komen kijken wat we allemaal bereikt hadden en wat we allemaal nog gingen doen. Maar Eyeworks had al geen interesse meer. Als een gier vloog hij verder, op zoek naar een geschikt slachtoffer.
En zo gaat dat dus. Programmamakers zijn op zoek naar slachtoffers. Mensen waarmee het niet goed gaat. Stort je hart uit voor de camera, vertel je ellende aan Nederland. En Nederland geniet, met chips en bier, handwrijvend en zichzelf verkneukelend.
In september 2009 waren we op de RTBF1, de Waalse zender, te zien. Niks geen ellende, maar een respectvol interview over onze keuzes die we maakten. Waarom waren we naar de Ardennen gekomen, waarmee hielden we ons hier bezig? Geen rariteiten, geen valkuil televisie, maar eerlijke tv. Zo kan het dus ook.

Laatst moest hier achter de boerderij een landweggetje worden open gegraven om de waterleiding te vervangen. Dit regelt de gemeente en dus Madame le Maire (de burgemeester). Ze weet dat wij gasten ontvangen dus werd er gelukkig in onderling overleg bekeken wanneer de werkzaamheden zouden plaatsvinden. Geweldig fijn natuurlijk, want als je als gast onder de douche stapt en erachter komt dat er geen water is, is dat niet leuk. Als ze het water wilden afsluiten werd dat ruim van te voren gemeld en midden op de dag gepland zodat het geen overlast zou geven. Babbeltje met de werklui, samen een bakkie doen en wat zand voor cement gekregen. Het verliep allemaal in een goede sfeer en een fijne samenwerking. Madame le Maire ging zelfs een keer, toen we even niet thuis waren, hoogst persoonlijk gasten in de gîte informeren over een waterafsluiting. In twee dagen was de klus geklaard. Zo slecht regelen ze de dingen nog niet hier in Frankrijk, dacht ik nog.
Een paar dagen later stond er om 8.00 uur ’s ochtends ineens een leger ronkende oranje werkwagens van de DDE (rijkswegenbouw) vlak voor de boerderij. Er lagen nog gasten te slapen! Ik was woest en kwaadheid moet je kanaliseren dus stevende ik direct op de eenheid af. ‘Wat komt u doen? Weet u wel dat dit een chambres d’hôtes is? Hoe lang gaat dit duren?’ Het antwoord: ‘De hele dag, Madame’ Ik riep nog: ‘Gasten komen hier voor hun rust! Waarom heeft men mij niet geinformeerd?’ Nou die vraag hielp, ik werd aangekeken alsof ik gek was. Madame le Maire die twee kilometer hoger op de berg woont, had de ronkende wagens gehoord (!) en kwam polshoogte nemen. ‘Nee ook ik ben niet ingelicht’ zei ze gelaten, want dat bleek de normaalste zaak van de wereld. De DDE doet enkel en alleen wat ze doen moet: wegen maken.
Later hoorde ik dat een ander dorpje met maar één toegangsweg, had geprobeerd om er achter te komen wanneer er wegwerkzaamheden zouden zijn aan die ene toegangsweg. Immers het zou betekenen dat ze de berg niet afkonden. Na veel moeite hadden ze de datum gekregen. Op de bewuste dag gebeurde er niks en kwamen ze twee dagen later!

Cédric en ik hadden luizen! Als kind heb ik nooit luizen gehad en in Nederland liepen op Cédric zijn basisschool luizenmoeders rond. Zodra er maar iets ontdekt werd, kreeg iedereen een brief mee met informatie over hoe te handelen. Hier op de école primaire bestaat de luizencampagne uit een éénregelig briefje op het mededelingenbord met daarop: ‘De luizen zijn er weer’.
Cédric had al een paar (!) weken last van jeuk op zijn hoofd. Wellicht naïef besloot ik Cédric zijn hoofd met olie in te smeren tegen de jeuk. En daar sprongen ineens vrolijk de luizen van zeker 5mm op zijn hoofd heen en weer. Brrrr. We vlogen naar de apotheek om een anti-luizen middel te halen. Op de verpakking stond dat ook de rest van de familie moest worden behandeld. Nou zo’n vaart zou het toch niet lopen? Inderdaad Thierry, die is zo kaal als wat, maar met mijn lekker dikke haar is mijn hoofd een heerlijk plekje om in te nestelen. Wat een ellende. Cédric had de gewoonte om ‘s ochtends nog even bij ons in bed te kruipen, nog even lekker tussen papa en mama in wakker worden. We werden er flink voor gestraft.
Het heeft een hele tijd geduurd voordat we de luizen kwijt waren. Ik was helemaal panisch en ben hoogstwaarschijnlijk te veel in de weer geweest met bestrijdingsmiddeltjes waardoor mijn hoofdhuid ging irriteren, en ik die jeuk niet kon onderscheiden van jeuk door luizen. Er moest een dermatoloog aan te pas komen om me daar van af te helpen.
Ben boos geweest dat er niks aan gedaan werd op school en ben bijna zelf een campagne gestart. De juf op school zei laconiek: “oh Cédric luizen? De meisjes hebben ze inmiddels voor de tweede keer”. Een vriendje zei: “Ik heb geen luizen want mijn moeder vond er maar één”. De kapster zei dat ze de kinderen uit het kindertehuis allemaal op bezoek had gehad voor een permanentje tegen de luizen of een knipbeurt en de apotheker zei: ‘Weet u, er zijn ook mensen die er gewoon niks aan doen’.

Het seizoen is weer begonnen en dat is wel zo gezellig na zo’n donkere koude winter. Alles wordt weer groen en iedereen is vrolijk.
Met de paasdagen hadden we Fransen en Zwitsers in huis en iedereen had zin in het voorjaar en de zomer. Het was goed weer. Toch wel belangrijk, tenslotte heeft het veel invloed op de bezettingsgraad. In het voorjaar ontvangen we veel Fransen. Een paar dagen van te voren kijken ze wat voor weer het wordt, alvorens op pad te gaan. Fransen gaan graag naar chambres d’hôtes en het is meestal reuze gezellig aan tafel. Het begrip chambres d’hôtes bestaat al langere tijd in Frankrijk. De laatste tijd hoor ik van Fransen opvallend veel de opmerking dat ze het bezoeken van chambres d’hôtes als steeds leuker ervaren. Ik denk dat het komt omdat de mensen die een chambres d’hôtes beginnen hier bewust voor kiezen.
Eigenlijk zijn chambres d’hôtes ontstaan door een maatregel van de overheid om boeren aan wat meer inkomsten te helpen. Ze mochten de leegstaande kamers in hun grote boerderijen verhuren aan gasten. En diezelfde gasten mochten dan ook aan tafel aanschuiven tegen betaling. Daar komt ook de voorwaarde vandaan dat de gastheer en gastvrouw ook aan tafel zitten. Doe je dat niet, dan ben je in overtreding. De table d’hôte moet ook plaatsvinden aan jouw eettafel en niet in een zaal apart. Zal toch niet makkelijk zijn geweest om na een dag hard werken op het land ook nog eens je gasten te moeten vermaken. Vaak stonden de oude geërfde meubels op de kamers. En tja die mooie Franse antieke bedden liggen, hoe mooi ze ook zijn, niet altijd even comfortabel.
Wist u overigens dat vrijwel alle Fransen in een grand-lit willen slapen met een tweepersoonsdekbed. Ze liggen namelijk graag lepeltjelepeltje en bedden van 1.40m x 1.90m vinden ze nog steeds geen probleem. Nou ik weet niet wat jullie er van vinden, maar ik lig maar al te graag in mijn 1.60m x 2.00m bed onder m’n eigen dekbedje zodat ik het lekker warm heb en niet het risico loop dat mijn Fransman het dekbed wegtrekt, want dat deed hij nogal eens.

Het voorjaar is eindelijk begonnen en in rap tempo zien we alles om ons heen groen worden. Ikzelf vindt dit de mooiste tijd van het jaar en geniet elke ochtend van het korte ritje van en naar Hedesunda. In Zweden kunnen de kinderen ook door de schoolbus opgehaald worden maar wij brengen en halen ze liever zelf zodat we iets meer speling met de tijd hebben.
Het voorjaar in Zweden is ook de tijd van de grote schoonmaak. Op alle scholen in Zweden hebben ze zogenaamde vuilnisdagen. Er wordt dan met klassen tegelijk de straat opgegaan om op te ruimen. Onze jongste telg (Sydney 5 jaar) vindt dit de heerlijkste tijd van het jaar. Hij heeft namelijk besloten dat hij later vuilnisman wil worden. Razend enthousiast is hij als hij de vuilniswagen de grote container van de camping ziet legen. Dat wil hij later ook! Om de kinderen te stimuleren dat ze soms ook eens een klusje voor ons doen krijgen ze voor elk klusje een centje die dan in een speciaal potje gaat. Aan het eind van het campingseizoen gaan we van dat geld iets leuks doen en ze mogen dan zelf bedenken wat ze gaan doen. Sydney zijn favoriete klusje op de camping is...niet zo moeilijk om te raden......vuilnis zoeken. Hij komt dan met plastic tassen vol met vuilnis thuis en spendeert daarna nog liefst een half uur met het kijken of er nog iets moois of bruikbaars tussen zit.
Gisteren ging het vuilnis avontuur echter wel heel erg ver en ik moet zeggen dat ik dan ook behoorlijk boos op hem was. Hij was met een vriendje blikjes en lege flessen op de camping aan het zoeken want daar zit statiegeld op. Op zich een goede actie.....maar toen hadden ze ook bedacht dat er in de vuilcontainer heel wat blikjes moesten liggen. Ze waren dus vol ijver bezig om de grote campingcontainer leeg te trekken. Op het moment dat ik kwam kijken stonden ze tot hun enkels in de troep....sigarettenpeuken en afgekloven kippenboutjes zaten tot kniehoogte aan hun broeken vastgeplakt.
Op het moment dat ik boos werd wilde ze 'm smeren en toen heb ik ze natuurlijk even zachtjes in hun nekvel gegrepen....opruimen die bende!! Sydney zijn vriendje kwam later met roodbetraande ogen aan de hand van zijn moeder zijn verontschuldigingen aanbieden (ik moest op mijn wangen bijten om niet te lachen). Na het vuilnis gebeuren kwam Sydney mij bloemen brengen die hij zelf had geplukt en toen ik hem ‘s avonds vroeg naar bed stuurde was hij helemaal verontwaardigd en zei hij.....maar ik heb je toch bloemen gegeven??? haha...ja ventje zo werkt het niet!
Vandaag verraste hij mij met het tweede deel van zijn toekomstplannen….hij gaat later een groene auto met vlammen erop kopen die heel veel lawaai maakt en erg hard kan rijden. Daarbij heeft hij ook bedacht dat het wel erg cool is om te roken en om bier te drinken......nou van die beloftes wordt mijn moederhart wel erg blij (dus niet)! We zullen zien wat de toekomst ons brengt. We hebben in ieder geval de komende tijd een schoon en opgeruimd campingterrein want Sydney kan geen vuiltje zien liggen zonder het op te ruimen. Op school zullen ze deze week een goede aan hem hebben tijdens de vuilnisdagen want ervaring met vuilnis dat heeft hij wel!

Soms word ik verrast door de boerse instelling hier op het Franse platteland of wellicht anders gezegd door mijn stadse inzichten.
Toen we laatst een bezoekje brachten aan de menuisier, de timmerman lag er een prachtig nestje van vijf jonge hondjes in een mand. Hartstikke lief en natuurlijk wilde ik ze direct even vasthouden. Er werd gevraagd of ik er één wilde, maar dat toch maar niet. “Wat ga je doen met die hondjes”? vroeg Thierry. “Oh, doodmaken”, zei de timmerman. “Ik laat ze meestal zes weken bij de moeder en dan dood ik ze”. Ik schrok best wel, maar Thierry knikte begrijpend. Later legde hij me uit: ”Hier geven ze geen geld uit aan huisdieren, dus laat hij zijn hond niet steriliseren”. “En dus maakt hij dan maar elke keer die jonge hondjes dood”; constateerde ik. Ik denk dat ik dan toch liever geld uitgeef aan een sterilisatie.
Een paar dagen later kwam ik een bekende in Bourdeaux tegen zonder zijn hond. Hij vertelde me heel verdrietig dat zijn hond dood was. Ik vroeg belangstellend naar de reden. Hij had voor de tweede keer galstenen en dus zou het vast ook wel een derde keer gebeuren dus hebben ze hem in laten slapen. Hij zei: “want zo’n operatie kost aardig wat geld”. Pffff…
Leuker nieuws. Bij onze vriend en kaasmaker Laurent zijn de eerste jonge geitjes weer geboren. Zo geweldig leuk. Dat dartelt rond en ziet er ontroerend lief uit. Het brengt bij ons weer de vraag boven of we er ook niet één of twee willen hebben. Naast dat het zo lief en schattig is, is er ook een tweede reden waarom we het overwegen. De geiten heeft Laurent namelijk om kaas te maken dus voor de melk. Het is belangrijk om elk jaar een aantal jonge geitjes te hebben om een balans in de kudde te houden. Hij kan natuurlijk niet reguleren of er bokjes of geitjes geboren worden. Maar wat moet hij doen met die overtollige bokjes? Hij probeert ze altijd ergens onder te brengen, maar wat als dat niet lukt? U snapt het vast al, dus zullen we wel, zullen we niet, zullen….

Op zaterdag 21 maart 2009 schreef columnist Jos van Noord in de Telegraaf een verhaaltje over kindervrije vakanties. De strekking van het verhaal was, dat (vergrijzend) Nederland toe is aan campings, hotels en vakantieverblijven zonder dat er ook maar een kind in de buurt is. Kinderen zijn vervelend, jengelen en krijsen de hele dag, waarbij van Noord er niet voor schroomt om gezinnen tot asociale tokkies families te verlagen.
Dat leuke stukje (let op: het is wel een column!) leverde hem maar liefst 279 reacties op van lezers. En die reacties waren niet mals. Een groot deel van de lezers is het eens met van Noord. Kinderen zijn vervelende etters die de godganselijke dag het bloed onder je nagels vandaan halen. Ouders voeden hun kinderen niet meer op, geven geen grenzen aan en halen hun schouders op als je er iets van zegt. Oeverloos geleuter dat kinderen slecht zijn en niet deugen.
Dus: als ik de lezers goed begrijp, is het opstarten van een kinderloze bed and breakfast een gat in de markt. Ik zie het op vakantieadressen al op de deur staan: “Kinderen Verboden”. Hier in de Ardennen zijn genoeg locaties waar kinderen vanaf een bepaalde leeftijd pas welkom zijn. Dat is een keuze en zal vast te maken hebben met de belangen of interesses van de gastheer /gastvrouw.
Maar ik ben gehaaid: laat al die anderen maar inzetten op een populatie van boven de 16 jaar. Gezinnen willen ook wel eens een lekker weekend weg, met kroost. En bij ons zijn ze van harte welkom. Dat is ook de reden dat we twee familiekamers hebben. Kunnen kinderen hier dan de beest uithangen? Nee, ik heb er alle vertrouwen in dat ouders hun kinderen corrigeren.
Een tijd terug hadden we Vlaamse gasten over de vloer. Drie stellen met in totaal acht kinderen in de leeftijd van 2 jaar tot en met 12 jaar. Tijdens het ontbijt ben ik in mijn fauteuil bij het haardvuur gaan zitten. Niet om ze te controleren, nee. Ik genoot van hun spel, hun conversaties. Ik vond het geweldig om even uitbater te zijn met zoveel kinderen om me heen.
En ja, kinderen maken meer lawaai dan volwassenen. Ze rennen, ze springen en vliegen door je pand heen. Soms hoor je op de eerste verdieping een vermanende stem van pa die meldt dat ze zachter moeten zijn. En zo hoort het.
Kinderen zijn hier dus van harte welkom. Wij hebben er dan weer voor gekozen om geen honden toe te laten. Honden en kinderen gaan niet goed samen, vinden wij dan weer.

Eén van de dingen die ik me afvroeg na dit artikel, was of deze klagers vergeten zijn dat ze zelf ooit kind zijn geweest. Speelden zij vroeger niet, maakten ze geen lawaai? Maar goed: ieder zijn/haar mening.
Over een aantal jaren krijg je vast locaties die verboden zijn voor zeurende bejaarden, infantiele schoonmoeders en Fortis aanhangers.

Ik legde het artikel voor aan mijn oudste zoon Tom. Deze kleine wijze man dacht er even over na en zei toen: Als mensen kinderen haten, haten zij zichzelf.
Die kwam wel even binnen….
En: leuke kinderen bestaan, hier wonen er in ieder geval al twee!

Voldaan maar met een ziek kind op de achterbank komen we terug van ons jaarlijkse bezoekje aan Nederland. Bij aankomst ligt er een flinke hoeveelheid sneeuw op de camping. Andre en Gerda hebben gelukkig het terrein al laten schuiven dus we kunnen zo naar ons huisje rijden. In de zomer wonen we zelf in een ruimte achter de receptie maar in de winter gebruiken we een van de Zweedse blokhutten die we zomers verhuren. Onze kinderen vinden het prachtig en vertellen aan iedereen die het maar horen wil dat zij de meest verhuizende kinderen van Zweden zijn. Als er al eens klasgenootjes zijn die vinden dat wij toch wel erg klein wonen antwoorden ze steevast dat zij vast niet zo’n grote achtertuin en al helemaal niet zoveel toiletten als wij hebben. Je moet het maar belangrijk vinden!
Terwijl Sydney zich op zijn speelgoed stort en Sunny-day de kat knuffelt haasten wij ons om de auto leeg te halen en de tassen uit te pakken. Zo heerlijk als het is om de tassen in te pakken voor de vakantie zo verschrikkelijk vindt ik het altijd weer om ze weer uit te pakken bij terugkomst. Ik probeer daarom ook altijd om dit karweitje zo snel mogelijk te klaren en zeker niet uit te stellen. Als alles weer op zijn plek ligt en de wasmand tot het randje toe gevuld is met vuile was komt Meindert er ineens achter dat het water niet weg wil stromen. Zowel in de badkamer als in de keuken zit de afvoer verstopt. “Bevroren” is het korte commentaar van Meindert. Morgen krijgen we onze allereerste wintergasten dus hij gaat gauw in het andere huisje kijken of het water daar wel weg wil stromen. Helaas….ook hier wil het water geen kant op.
Met warm water en een soort metalen slang proberen we of we er doorheen kunnen komen. In het huisje waar we zelf wonen hebben we na een half uurtje knoeien al succes maar bij de afvoer in het andere huisje komen we geen centimeter verder. We besluiten om toch de loodgieter te bellen. Hij vindt het gelukkig geen enkel probleem dat we hem in het weekend bellen en komt meteen langs. Als ik na een uur kom kijken is het probleem opgelost maar de stank is niet te harden! Niet echt een romantische omgeving voor twee geliefden die 25 jaar huwelijk willen vieren. De ramen open, de ventilator in de badkamer aan en een hele bus toiletspray zorgen voor de oplossing. De volgende ochtend is er niets meer van de stank te bekennen. Ik maak het bed op, leg schone handdoeken neer, zet wat kaarsjes op tafel en Meindert steekt de haard alvast aan. Als de gasten aankomen schijnt het zonnetje, de lucht is strak blauw en er ligt een dik pak spierwitte sneeuw. Kortom alle elementen zijn aanwezig voor een romantische tweede huwelijksreis. Wij zijn blij dat we op de valreep toch weer alles in orde hebben gekregen en storten ons weer met frisse tegenzin op de bult wasgoed die nog steeds ligt te wachten.

De telefoon gaat : “Goedemorgen u spreekt met mevrouw de Groot, wij komen woensdag bij u aan. “
Ik kijk op de planning en zie geen de Groot. Ik zeg: “U heeft gereserveerd bij La Ferme de Pauroux?”
“Ja”, zegt ze, “U bent toch een bed & breakfast ?”
Ik zeg: “Dat klopt.”
“Nou dan heb ik u onlangs aan de telefoon gehad om te reserveren.”
Het zegt mij helemaal niks en ik vraag: “Heeft u een bevestiging van mij ontvangen?”
“Nee, maar u heeft mij een kaartje gestuurd met een routebeschrijving”, zegt ze.
“Aha(?)” zeg ik. “En wat staat er dan op die routebeschrijving?”
“Nou de route naar u toe.”
Ik zeg: ”Ja dat begrijp ik, maar kunt u mij voorlezen wat er staat ?”
Ze begint te vertellen: “U neemt de snelweg van Utrecht via Maastricht naar Luxemburg…”. Uiteindelijk zegt ze: “U gaat bij Montelimar de snelweg af en volgt de borden Dieulefit naar onze Ferme.“
Ik vraag: “Staat er ook een naam bij de Ferme?”
“Ja er staat l’Ange Bleu.”
Ik denk probleem opgelost en zeg: ”Nou dan heeft u bij l’Ange Bleu gereserveerd.”
“Ja maar” zegt ze, “hoe kan dat nou. U bent toch een bed & breakfast?? Trouwens bij deze routebeschrijving had ik een ander telefoonnummer en dat klopt niet, want dat is buiten werking.”
Ik zeg: “De routebeschrijving naar ons klopt niet, de naam ook niet en ik begrijp dat het telefoonnummer ook niet klopte. U moet dus niet bij ons maar bij l’Ange Bleu zijn.”
Mevrouw: “Huh????? Ja maar, straks sta ik daar en dan is er geen kamer gereserveerd.”
“Tuuuuuuuuuuuuut” dacht ik.

Nee, ik heb de hoorn niet op de haak gegooid. Ondanks dat ik helemaal niks met dit probleem te maken had, heb ik vervolgens ook de vriendin aan de lijn gehad en tussenpersoon gespeeld voor de ‘juiste’ chambers d’hôtes die ik eenvoudig via internet vond. Kon mevrouw de Groot toch nog met een gerust hart én de routebeschrijving bij de hand naar haar vakantiebestemming vertrekken.
Zou ze zijn aangekomen?

Les Soldes, de uitverkoop is weer gestart, en ik had er echt zin in dit jaar. In tegenstelling tot in Nederland, is hier twee keer per jaar een wettelijk vastgelegde uitverkoop. De winteruitverkoop is dit jaar van 7 januari tot 10 februari. Een ouderwetse uitverkoop met run op de winkels, hoge kortingen en een tweede afprijzingsronde na twee weken met nog lagere prijzen.
In mijn favoriete kledingwinkel Gemo is de eerste vijf dagen ook nog eens het derde artikel gratis. Echte aanrader trouwens Gemo, want ze hebben leuke en betaalbare kleding en schoenen voor kinderen én volwassen. Een Gemo zit altijd in een ‘centre commercial’ aan de buitenkant van een stad. Misschien ken je ze wel zo’n Amerikaans aandoend winkelcentrum waar je je voornamelijk per auto verplaatst. Reuze ongezellig, niks gezellig winkelen in de binnenstad. Ik ben nog steeds koppig en probeer veel lopend te doen. Het gevolg is dat ik over de rijbaan loop of dwars over een parkeerplaats. Ik hinder dan ook regelmatig het verkeer. Ander goed adres is Decathlon voor zeer betaalbare sportkleding en andere sportartikelen.
En dan hebben we nog Casa, zeg maar een ‘veel leukere’ blokker (sorry mijnheer Blokker) en MacDan een kruising tussen de Kruidvat, Giraffe en de Zeeman en omdat het Frans is, zeker zo leuk om rond te struinen.
Wij gingen de eerste dag van de Soldes op pad. Bij Gemo flink geslaagd en daarna een uur (!) in de rij voor de kassa. Echt vaart zat er niet in bij de caissiëres en de armen van de wachtende klanten vol met kleding op hangertjes maakte het er niet beter op. Ik zei heel hard tegen Thierry: ‘Waarom haalt niet iedereen alvast de kleding van de hangertjes af?’ Het had effect. Er ontstond een discussie om ons heen en iedereen haalde de kleding van de hangertjes af. Toen we uiteindelijk betaald hadden liepen we bepakt en bezakt dwars over de drukke rotonde van een Route Nationale (sorry) naar de auto. Nog wat leuke spulletjes bij Casa gescoord en toen voldaan weer naar huis.
Wilt u ook naar de uitverkoop? De volgende start eind juni en loopt de hele maand juli! Ik weet nog wel een leuk overnachtingsadresje.